Miesiąc: Czerwiec 2014

OFIARY REPRESJI NIEMIEC NAZISTOWSKICH W POLSCE

Ofiary represji Niemiec nazistowskich w Polsce (1939-1945)[edytuj]

Ofiary nazizmu w Polsce – miliony obywateli polskich, zamordowanych w wyniku realizacji niemieckiego programu ludobójstwa w czasie okupacji niemieckiej w Polsce w latach 19391945. Program mordowania określonych grup ludnościowych lub jej wybitnych przedstawicieli, określony założeniami polityki narodowego socjalizmu, był realizowany na drodze eksterminacji w obozach pracy, obozach koncentracyjnych, masowych egzekucjach, więzieniach. Obejmuje także zmarłych na skutek tortur, zmarłych z głodu w gettach i wskutek przesiedleń. Do ofiar polityki reżimu narodowosocjalistycznego należy również zaliczyć wszystkich tych, którzy zmarli w wyniku działań wojennych w okupowanej w latach 1939-1945 Polsce. Według szacunków Biura Odszkodowań Wojennych z 1946, Polska poniosła w latach 1939-1945 straty ludnościowe w wysokości 6 028 000 osób:

Przyczyna śmierci

Liczba ofiar w tysiącach

Procent ogółu ludności

działania wojenne

644

2,4

śmierć w obozach zagłady, w rezultacie pacyfikacji, egzekucji i likwidacji gett

3577

13,3

śmierć w więzieniach, obozach, wskutek epidemii, wycieńczenia, złego obchodzenia się itd.

1286

4,7

śmierć poza obozami z wycieńczenia, na skutek doznanych ran, okaleczeń, nadmiernej pracy itd

521

1,8

 

6028[1]

22,2

Wśród ogólnej liczby ofiar ok. 2 700 000[2] do 3 000 000[3] stanowili obywatele polscy narodowości żydowskiej, w tym około 500 000[3] zginęło wgettach i obozach pracy, 200 000 Żydów polskich zamordowały oddziałyEinsatzgruppen. 1 400 000[2] do 1 800 000[3] spośród ogólnej liczby pomordowanych Żydów to ofiary obozów zagłady. Wojnę przetrwało ok. 500 000, w tym jedynie 100 000 Żydów pod okupacją niemiecką[3].

Liczba ponad 6 milionów pomordowanych obywateli polskich, podana oficjalnie przez Biuro Odszkodowań Wojennych w 1946, była kwestionowana przez różnych badaczy. W 1947 na procesie Ludwiga Fischera polskidemograf H. Kopeć podał liczbę 5,8 mln[1]. W 1958 inny demograf, A. Maryański, oszacował polskie straty ludnościowe na 4-4,5 mln[1] ofiar. Precyzyjne określenie liczby ofiar jest problematyczne, z uwagi m.in. na konieczność uwzględnienia zmniejszenia przyrostu naturalnego na skutek okupacji niemieckiej w Polsce w latach 1939-1945 i inne istotne czynniki. W2007 Instytut Pamięci Narodowej i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, rozpoczęły program badawczy „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”[4], mający precyzyjne oszacować i udokumentować rzeczywistą liczbę polskich ofiar nazizmu w latach 1939-1945.

W latach 19391945, na skutek działań okupanta niemieckiego, zginął co czwarty obywatel polski. Polska, w porównaniu do innych krajów okupowanych przez III Rzeszę, straciła na każdy 1 tys. obywateli – 220 osób (USA – 2,9, Belgia – 7, Wielka Brytania – 8, Francja – 15, Holandia – 22,ZSRR – 116 obywateli). Spośród warstw wykształconych społeczeństwa iinteligencji, w Polsce zginęło:

W szczególności eliminowano wybitnych przedstawicieli elit intelektualnych społeczeństwa, działaczy politycznych, społecznych i kulturalnych i osób zasłużonych dla kraju, m.in.:

Spis treści

  [ukryj

Uczeni[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko

Życie

Przyczyna śmierci

Zawód

Maurycy Allerhand

1868-1942

zamordowany wObozie Janowskim weLwowie

prawnik, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Zygfryd Marian Arend

1895-1944

rozstrzelany wpowstaniu warszawskim

anglista, lektor i wykładowca Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu

Herman Auerbach

1903-1942

zmarł w wyniku represji niemieckiego okupanta

matematyk, jeden z czołowych przedstawicielilwowskiej szkoły matematycznej

Marian Auerbach

1882-1941

zamordowany przez gestapo

filolog klasyczny, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Majer Bałaban

1877-1943

zmarł w getcie warszawskim

judaista i historyk dziejów Żydów, profesor i kierownik studium judaistycznego Uniwersytetu Warszawskiego

Zygmunt Batowski

1876-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

historyk sztuki, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Władysław Bobek

1902-1942

zamordowany wAuschwitz

slawista, docent Uniwersytetu Warszawskiego

Aleksander Bojemski

1885-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

inżynier architekt, profesor Politechniki Warszawskiej

Arnold Bolland

1881-1940

zmarł w Krakowiepo powrocie z obozuSachsenhausen

chemik-technolog, rektor Akademii Handlowej w Krakowie, docentUniwersytetu Jagiellońskiego iPolitechniki Lwowskiej

Franciszek Bossowski

1879-1940

zamordowany w egzekucji ulicznej w Krakowie, po powrocie z obozuOranienburg

historyk prawa, profesorUniwersytetu Stefana Batorego wWilnie i Uniwersytetu Jagiellońskiego

Stefan Bryła

1886-1943

rozstrzelany w Warszawie

pionier spawalnictwa, konstruktor wielu nowatorskich rozwiązań technicznych i inżynier budowlany, profesor Politechniki Lwowskiej iPolitechniki Warszawskiej

Mieczysław Centnerszwer

1874-1944

zamordowany przez Gestapo w Warszawie

chemik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Łucja Charewiczowa

1897-1943

zmarła w niemieckim obozie zagładyAuschwitz-Birkenau

historyk, działaczka społeczna, docent historii miast i kultury na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, kustoszMuzeum Historycznego Miasta Lwowa

Kazimierz Chodynicki

1890-1942

zmarł w Warszawie po zwolnieniu zPawiaka

profesorUniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie iUniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu

Antoni Cieszyński

1882-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

profesor stomatologii, twórca stomatologii polskiej i jeden z jej światowych pionierów, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza We Lwowie

Ignacy Chrzanowski

1866-1940

zmarł w obozieSachsenhausen

historyk literatury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Władysław Dobrzaniecki

1887-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

lekarz pediatra, prekursor polskiej chirurgii plastycznej, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza We Lwowie

Filip Eisenberg

1876-1942

zamordowany wniemieckim obozie zagłady w Bełżcu

lekarz bakteriolog, dyrektor Państwowej Stacji Bakteriologicznej wKrakowie

Stanisław Estreicher

1869-1939

zmarł w obozieSachsenhausen

publicysta, historyk prawa, bibliograf, profesor i kilkukrotny rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Adam Fischer

1889-1943

zmarł z powodu warunków okupacyjnych i braku opieki lekarskiej weLwowie

etnolog, etnograf i folklorysta, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Tadeusz Garbowski

1869-1940

zmarł w obozieSachsenhausen

zoolog, literat, filozof, profesor Uniwersytetu Jagielońskiego

Marian Gieszczykiewicz

1889-1942

rozstrzelany w obozie Auschwitz

bakteriolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor Państwowego Zakładu Higieny

Bronisław Hieronim Gładysz

1892-1942

zamordowany w obozieMauthausen-Gusen

ksiądz, historyk kultury, filolog klasyczny, docent Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu

Józef Gołąbek

1889-1939

zginął w Warszawie podczas oblężenia miasta w kampanii wrześniowej

historyk literatury słowiańskiej, docent Uniwersytetu Warszawskiego

Lucjan Grabowski

1871-1941

zmarł w wyniku wojennych represji okupanta niemieckiego

astronom i geodeta, kierownik Katedry Astronomii Sferycznej i Geodezji WyższejPolitechnice Lwowskiej

Jan Grek

1875-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

lekarz internista, specjalista w zakresie patologii i terapii chorób wewnętrznych, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza We Lwowie

Jerzy Grzędzielski

1901-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

doktor medycyny, docent kliniki okulistycznejUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Józef Grzybowski

 ?-1944

rozstrzelany podczas powstania warszawskiego

chirurg i anatom, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Mieczysław Witold Gutkowski

1893-1943

zamordowany w egzekucji masowej wPonarach

prawnik, ekonomista, profesorUniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie

Edward Hamerski

1897-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

lekarz weterynarii, profesor Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie

Marceli Handelsman

1882-1945

zginął w obozieDora-Nordhausen

historyk,mediewista, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Adam Zdzisław Heydel

1893-1941

zginął w obozie Auschwitz

ekonomista, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Henryk Hilarowicz

1890-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

chirurg, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Szymon Huberband

1909-1942

zamordowany wobozie zagłady w Treblince

rabin, historyk samouk, współpracownikOneg Szabat

Maksymilian Jurim

1901-1942

zamordowany weLwowie

polski chirurg, ordynator oddziału chirurgicznego Szpitala Żydowskiego weLwowie

Stanisław Kalandyk

 ?-1940

zamordowany wForcie VII w Poznaniu

fizyk, profesorUniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu

Edward Klich

 ?-1939

zamordowany w Forcie VII w Poznaniu

slawista, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu

Witold Marian Klimkiewicz

1905-1942

zginął w obozie Dachau

ksiądz, historyk, docent Uniwersytetu Jagiellońskiego, działacz organizacji młodzieżowych

Kazimierz Kolbuszewski

1884-1943

zamordowany w obozie niemieckim naMajdanku

historyk literatury, profesorUniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie iUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Stefan Brunon Kołaczkowski

1887-1940

zmarł w Krakowie na skutek pobytu w obozieOranienburg

historyk literatury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Mieczysław Ferdynand Konopacki

1880-1939

zmarł wskutek ran odniesionych w czasieoblężenia warszawy w czasie kampanii wrześniowej

histolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Stefan Witysław Kopeć

1888-1941

rozstrzelany wPalmirach

biolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Henryk Korowicz

1888-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

ekonomista, profesor i rektorAkademii Handlu Zagranicznego we Lwowie

Władysław Kosieradzki

1905-1944

zastrzelony w czasie powstania warszawskiego

prawnik, ekonomista, docent Uniwersytetu Warszawskiego

Kazimierz Kostanecki

1863-1940

zmarł w obozieSachsenhausen

anatom, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezes Polskiej Akademii Umiejętności

Jan Józef Kozak

1880-1941

zmarł w Krakowie po powrocie z obozuOranienburg

chemik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Włodzimierz Krukowski

1887-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

profesor Politechniki Lwowskiej

Roman Kuntze

1902-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

zoologzoogeograf, profesor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego

Ludwik Kurasiński

 ?-1945

zmarł w obozie Steyr-Münichholz (filia obozuMauthausen-Gusen) w Austrii

inżynier mechanik, profesor Politechniki Warszawskiej

Hilary Lachs

1881-1942

zamordowany wTreblince

fizykochemik, profesor chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie

Marian Lalewicz

1876-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

architekt, profesor Politechniki Warszawskiej

Ludwik Maurycy Landau

1902-1944

aresztowany przez Gestapo w lutym 1944, zaginął bez wieści

statystyk, ekonomista, pracownik naukowyGłównego Urzędy Statystycznego, Instytutu Badania Koniunktur Gospodarczych i Cen oraz Instytutu Gospodarstwa Społecznego

Alfred Lauterbach

1884-1943

rozstrzelany w Warszawie

historyk sztuki,muzeolog, dyrektor Państwowych Zbiorów Sztuki (1928-1937)

Stanisław Lencewicz

1889-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

geograf, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Edward Loth

1884-1944

zginął w czasie powstania warszawskiego

anatom, antropolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności

Roman Longchamps de Bérier

1883-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

prawnik cywilista, członek Komisji Kodyfikacyjnej RP, ostatni rektorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Karol Lutostański

1880-1939

zginął podczasoblężenia warszawy w czasie kampanii wrześniowej

prawnik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Aleksander Ławrynowicz

1889-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

bakteriolog, lekarz, profesor Wolnej Wszechnicy Polskiejw Warszawie, profesor konspiracyjnego Uniwersytetu Warszawskiego

Zygmunt Łempicki

1886-1943

zginął w obozie Auschwitz

germanista, teoretyk literatury, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Antoni Łomnicki

1881-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

matematyk, doktor filozofii, współtwórcalwowskiej szkoły matematycznej, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Walery Władysław Łoziński

1880-1944

zmarł w Krakowie po powrocie z obozu

geolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Paweł Łoziński

1883-1944

zmarł w Krakowie po powrocie z obozuSachsenhausen

anatom, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Roman Małachowski

1887-1944

zaginął bez wieści po aresztowaniu przez Gestapo

chemik, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Stanisław Mączewski

1892-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

lekarz, doktor habilitowany, docent położnictwa i ginekologiiUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Czesław Martyniak

1906-1939

rozstrzelany w Lublinie

profesor, kierownik katedry filozofii prawa KUL

Irena Maternowska

1898-1942

zginęła w więzieniu naPawiaku

lekarz, profesorweterynariiUniwersytetu Warszawskiego

Joachim Metallmann

1889-1942

zmarł w obozieBuchenwald

filozof przyrody,metodolog, docent Uniwersytetu Jagiellońskiego

Antoni Meyer

1870-1939

zginął w obozieSachsenhausen

prawnik, wykładowcaAkademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie

Marian Józef Morawski

1881-1940

zginął w obozie Auschwitz

ksiądz, teolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Michał Niechaj

1900-1939

rozstrzelany w Lublinie

ksiądz, profesor, wykładowca teologii dogmatycznej naKUL i Wyższym Seminarium Duchownym w Lublinie

Jan Nowak

1880-1940

zmarł w Krakowie po powrocie z obozuSachsenhausen

geolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Witold Nowicki

1878-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

lekarz, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza We Lwowie

Wiktor Rudolf Ormicki

1898-1941

zmarł w obozieMauthausen-Gusen

geograf, docent Uniwersytetu Jagiellońskiego

Antoni Ossowski

1889-1939

zginął w Lublinieczasie działań wojennych kampanii wrześniowej

botanikfarmakolog, profesor i dziekan Wydziału Farmacji Uniwersytetu Warszawskiego

Tadeusz Ostrowski

1881-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

lekarz, chirurg, taternik, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Romuald Paczkowski

1878-1940

rozstrzelany w Forcie VII w Poznaniu

prawnik, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu

Nikodem Pajzderski

1882-1940

zginął w Forcie VII w Poznaniu

historyk sztuki, dyrektor Muzeum Wielkopolskiego

Stanisław Pawłowski

1882-1940

zamordowany w Forcie VII w Poznaniu

geograf, profesor i rektor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, członek Polskiej Akademii Umiejętności, wiceprezes poznańskiego oddziału Ligi Morskiej i Kolonialnej

Kazimierz Pelczar

1894-1943

zamordowany w egzekucji masowej w Ponarach

lekarz-onkolog, profesorUniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, prekursor onkologii w Polsce

Leon Fortunat Pękosławski

1868-1942

rozstrzelany w egzekucji masowej w Lesie Sękocińskim kołoMagdalenki pod Warszawą

lekarz-neurolog, działacz społeczny, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Kazimierz Antoni Piech

1893-1944

zmarł w Krakowie po powrocie z obozuSachsenhausen

botanik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Stanisław Pilat

1881-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

chemik, kierownik Katedry Technologii Nafty i Gazów ZiemnychPolitechniki Lwowskiej

Helena Polaczkówna

1884-1942

zamordowana wniemieckim obozie koncentracyjnym na Majdanku

historyk, archiwista, sfragistyk, autorytet w dziedzinie heraldyki, docent nauk pomocniczych historii naUniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie

Stanisław Poniatowski

1884-1945

zmarł w obozie Leitmeritz (filia obozuFlossenbürg)

etnologantropolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Stanisław Progulski

1874-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

lekarz pediatra, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Stefan Przeworski

1900-1940

zamordowany przez nazistów w nieznanych okolicznościach

archeolog, docent Uniwersytetu Warszawskiego

Kazimierz Prószyński

1875-1945

zamordowany w obozieMauthausen-Gusen

pionier kinematografii, wynalazca i konstruktor pionierskich aparatów kinematograficznych.

Stanisław Jan Przyłęcki

1891-1944

zginął w czasiepowstania warszawskiego

chemik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Józef Rafacz

1890-1944

rozstrzelany w czasie powstania warszawskiego

historyk prawa, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Franciszek Paweł Raszeja

1896-1942

zastrzelony przezGestapo w Warszawie

chirurg, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu

Roman Rencki

1867-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

lekarz, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Emanuel Ringelblum

1900-1944

rozstrzelany naPawiaku

historyk dziejów Żydów, polityk, działacz społeczny, założyciel organizacjiOneg Szabat

Feliks Rogoziński

1879-1940

zmarł w obozieSachsenhausen

fizjolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Adam Marian Różański

1874-1940

zmarł w obozieSachsenhausen

inżynier rolnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Wacław Andrzej Roszkowski

1886-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

zoolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Stefan Rudniański

1887-1941

zamordowany przez Niemców lub Ukraińców tuż po wkroczeniu doLwowa okupanta hitlerowskiego

filozof i pedagog, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Stanisław Ruff

1872-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

lekarz, chirurg, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Stanisław Ruziewicz

1889-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

ostatni rektorAkademii Handlu Zagranicznego we Lwowie, profesorPolitechniki Lwowskiej iUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Roman Rybarski

1887-1942

zmarł w obozie Auschwitz

ekonomista, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Stanisław Karol Rychliński

1903-1944

zamordowany w egzekucji masowej wMilanówku pod Warszawą

socjolog, badaczpolityki społecznej, docent Szkoły Głównej Handlowejw Warszawie

Stanisław Saks

1897-1942

zamordowany przez Gestapo w Warszawie

matematyk, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Juliusz Paweł Schauder

1899-1943

zastrzelony weLwowie

matematyk, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza

Ignacy Schiper

1884-1943

zmarł w obozie koncentracyjnym na Majdanku

prawnik, historyk, dyrektor Żydowskiego Domu Akademickiego nawarszawskiej Pradze, poseł naSejm UstawodawczySejm I kadencji

Michał Marian Siedlecki

1873-1940

zginął w obozieSachsenhausen

zoolog, publicysta i podróżnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Józef Jan Siemieński

1882-1941

zginął w obozie Auschwitz

historyk, publicysta, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektor Archiwum Główngo Akt Dawnych (1925-1939) w Warszawie

Włodzimierz Sieradzki

1870-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

lekarz, specjalista medycyny sądowej, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Jerzy Smoleński

1881-1940

zmarł w obozieSachsenhausen

geograf, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Kazimierz Smoleński

1876-1943

rozstrzelany w egzekucji masowej Warszawie

chemik-technolog, profesor Politechniki Warszawskiej

Michał Sobeski

1877-1939

zmarł po powrocie z obozu przejściowego

filozof, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu

Adam Sołowij

1859-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

położnik ginekolog, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Oskar Sosnowski

1880-1939

zginął podczasobrony Warszawy w czasie kampanii wrześniowej

architekt, profesor Politechniki Warszawskiej

Witold Teofil Staniszkis

1880-1941

zamordowany w obozie Auschwitz

agrotechnik, profesor uprawy roślin i chemii rolnej SGGW

Leon Sternbach

1864-1940

zamordowany w obozieSachsenhausen

filolog klasyczny,bizantynista, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Włodzimierz Stożek

1883-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

matematyk, jeden z przedstawicieli lwowskiej szkoły matematycznej, profesorUniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Władysław Takliński

1875-1940

zamordowany w obozieSachsenhausen

technolog, profesor mechaniki teoretycznej i rektorAGH w Krakowie

Tadeusz Tański

1892-1941

zamordowany w obozie koncentracyjnymAuschwitz-Birkenau

polski konstruktor samochodowy, twórca pierwszego polskiego wozu pancernego – Ford FT-B oraz pierwszego samochodu o całkowicie polskiej konstrukcji –CWS T-1, inżynier mechanik, wynalazca.

Roman Trechciński

1882-1944

zginął w czasie powstania warszawskiego

inżynier elektryk,elektronik, profesor Politechniki Warszawskiej, członek Akademii Nauk Technicznych

Andrzej Tretiak

1886-1944

rozstrzelany w czasie powstania warszawskiego

historyk literatury,anglista, tłumacz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Konstanty Troczyński

1906-1942

zginął w obozie Auschwitz

teoretyk literatury, pedagog, krytyk, docent Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu

Kazimierz Vetulani

1889-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

inżynier, teoretyk budownictwa, kierownik Katedry Mechaniki TeoretycznejPolitechniki Lwowskiej

Władysław Vorbrodt

1883-1940

zmarł w obozieSachsenhausen

fizjolog, profesor i kierownik katedry chemii rolnej Uniwersytetu Jagiellońskiego

Leon Wachholz

1867-1942

zmarł w Krakowie po powrocie z obozu koncentracyjnego

lekarz medycyny sądowejkryminolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i członek Polskiej Akademii Umiejętności

Eugeniusz Wajgel

 ?-1944

rozstrzelany w czasie powstania warszawskiego

lekarz medycyny iweterynarii, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Kasper Weigel

1880-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

geodeta, profesor i rektor Politechniki Lwowskiej

Stanisław Weil

 ?-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

chemikfarmakolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Kazimierz Winiewicz

 ?-1939

rozstrzelany wForcie VII w Poznaniu

lektor języka greckiego na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu

Tadeusz Wiśniewski

1905-1943

rozstrzelany w Warszawie

botanik, znawcamchów, pracownik naukowy Uniwersytetu Warszawskiego

Roman Witkiewicz

1886-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

inżynier mechanik, profesor Politechniki Lwowskiej

Jan Włodek

1885-1940[6]

zmarł po powrocie z obozuSachsenhausen

agronom, profesor Uniewersytetu Jagiellońskiego

Kazimierz Wóycicki

1898-1944

zginął w czasie powstania warszawskiego

hydrolog, inżynier budownictwa wodnego, profesor Politechniki Warszawskiej

Kazimierz Zakrzewski

1900-1941

rozstrzelany wPalmirach

historyk, publicysta, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, teoretyk i działaczsyndykalistyczny

Janusz Zeyland

1896-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

lekarz-pediatra,ftyzjatra, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu

Pisarze, pedagodzy, twórcy kultury[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko

Życie

Przyczyna śmierci

Zawód

Franciszka Arnsztajnowa

1865-1942

zginęła w getcie warszawskim

literatka, poetka, działaczka polityczna i społeczna

Krzysztof Kamil Baczyński

1921-1944

zginął w czasiepowstania warszawskiego

poeta należący do pokolenia Kolumbów, żołnierz Armii Krajowej

Stefan Balicki

1899-1943

popełnił samobójstwo w Forcie V w Poznaniu po ciężkim śledztwie przeprowadzonym przez funkcjonariuszygestapo

powieściopisarz, felietonista, krytyk literacki

Józef Birkenmajer

1897-1939

zginął podczasobrony Warszawyw czasie kampanii wrześniowej

historyk literatury, poeta, tłumacz, powieściopisarz

Leopold Blumental

1865-1941

zginął w getcie warszawskim

publicysta, tłumacz, poeta, powieściopisarz, założyciel Polskiego Towarzystwa Esperantystów

Rafał Marceli Blüth

1891-1939

rozstrzelany w Warszawie

historyk literatury,rusycysta, publicysta

Wacław Bojarski

1921-1943

zginął zastrzelony w czasie składania wieńca pod pomnikiem Mikołaja Kopernika w Warszawie

poeta należący do pokolenia Kolumbów

Tadeusz Boy-Żeleński

1874-1941

rozstrzelany wmordzie profesorów lwowskich

tłumacz, krytyk literacki, publicysta,eseista, kronikarz, poeta-satyryk

Mieczysław Braun

1902-1941

zginął w getcie warszawskim

poeta, adwokat

Emil Breiter

1886-1943

zamordowany przez Gestapo wGołąbkach pod Warszawą

krytyk literacki, publicysta, prawnik

Jędrzej Cierniak

1886-1942

rozstrzelany wPalmirach

działacz kulturalno-oświatowy, pedagog, publicysta

Józef Czechowicz

1903-1939

zginął w czasie bombardowaniaLublina w czasiekampanii wrześniowej

poeta

Stanisław Czosnowski

1893-1944

zamordowany w trakcie powstania warszawskiego

literat i publicysta, znany aforysta

Henryk Domiński

1913-1941

prawdopodobnie rozstrzelany w Palmirach

poeta,dziennikarz, działaczOrganizacji Orła Białego

Stefan Essmanowski

1898-1942

prawdopodobnie rozstrzelany w Palmirach

romanista, tłumacz, profesorPaństwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie

Wilhelm Fallek

1887-1941

zamordowany przez Gestapo wBrodach

krytyk literacki, publicysta, działacz oświatowy wŁodzi

Juliusz Feldhorn

1901-1943

rozstrzelany wWieliczce

literat, nauczyciel szkół średnich w Krakowie

Jehuda Feldwurm

 ?-1943

zginął podczaspowstania w getcie warszawskim

pisarz i lewicowy publicysta

Ignacy Fik

1910-1942

rozstrzelany w Krakowie

krytyk literacki, poeta, publicysta

Tadeusz Frenkiel

1896-1943

rozstrzelany w Lasach Chojnowskich koło Stefanowa pod Warszawą

aktor

Ludwik Fryde

1912-1942

rozstrzelany wNowogródku

krytyk literacki i publicysta

Tadeusz Gajcy

1922-1944

zginął w powstaniu warszawskim

poeta, żołnierzArmii Krajowej

Józef Aleksander Gałuszka

1893-1939

zginął podAnnopolem w czasie kampanii wrześniowej

poeta, pisarz, publicysta

Zuzanna Ginczanka

1917-1944

rozstrzelana w Krakowie

poetka

Józef Stefan Godlewski

1894-1942

zginął w obozie Auschwitz

poeta, prozaik i publicysta

Halina Górska

1898-1942

rozstrzelana weLwowie

pisarka

Stanisław Haykowski

1902-1943

rozstrzelany w ulicznej egzekucji w Warszawie

malarz, współpracownik „Żołnierza Polskiego”, ilustrator „Księgi jazdy polskiej”

Tadeusz Hollender

1910-1943

rozstrzelany naPawiaku

poeta, tłumacz, satyryk

Jakub Dawid Hopensztand

1904-1943

zginął w getcie warszawskim

teoretyk literatury,polonista, działaczkomunistyczny

Witold Hulewicz

1895-1941

rozstrzelany wPalmirach

poeta, publicysta, krytyk, tłumacz i wydawca

Zygmunt Irżabek

1880-1939

zamordowany w publicznej egzekucji nakościańskimRynku

pedagog i działacz społeczny

Gustawa Jarecka

1908-1943

zginęła w getcie warszawskim

powieściopisarka

Alfred Jesionowski

1902-1945

aresztowany przezGestapo, zaginął bez wieści wNiemczech

krytyk literacki, pedagog, działacz oświatowy naŚląsku

Władysław Junosza-Szaniawski

1875-1943

rozstrzelany w Warszawie

literat, dziennikarz

Icchak Kacenelson

1886-1944

zginął w obozie Auschwitz

poeta i dramaturgtworzący w języku jidysz ihebrajskim,pedagogtłumacz

Juliusz Kaden-Bandrowski

1885-1944

zginął w czasie powstania warszawskiego

powieściopisarz, publicysta

Alfred Aleksander Konar

1862–1941

zmarł w getcie warszawskim

powieściopisarz

Janusz Korczak

1878-1942

zginął w obozieTreblinka

pedagog, literat, lekarz, pisarz i publicysta

Roman Koseła

1894-1942

zamordowany w obozie Auschwitz

literat, działacz kulturalny wSandomierskiem

Mieczysław Kotarbiński

1890-1943

rozstrzelany w Warszawie

artysta malarz i grafik, profesorAkademii Sztuk Pięknych w Warszawie

Roman Kramsztyk

1885-1942

zastrzelony w getcie warszawskim

artysta malarz i grafik

Juliusz Krzyżewski

1915-1944

poległ w powstaniu warszawskim

poeta, inspektor edycji w Polskim Radio

Stefan Kwaśniewski

1898-1944

poległ w powstaniu warszawskim

dziennikarz ifelietonista

Aron Luboszycki

1874-1943

zamordowany w obozie Treblinka

nauczycielpoeta,prozaikkrytyk literackipochodzenia żydowskiego

Abraham Lewin

1893-1943

zginął w obozieTreblinka

nauczyciel i pamiętnikarz

Henryka Wanda Łazowertówna

1910-1942

zginęła w obozieTreblinka

poetka, działaczka kulturalna

Helena Łopuszańska

1912-1940

rozstrzelana wPalmirach

aktorka

Ludomir Marczak

1907-1943

rozstrzelany wulicznej egzekucji Warszawie

kompozytor, dziennikarz, działacz socjalistyczny

Wiktor Mazurowski

1859-1944

zginął w rzezi Ochoty w czasiepowstania warszawskiego

artysta malarz, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Sztuk Pięknych wPetersburgu

Emil Mika

1896-1941

zginął w obozie Auschwitz

pedagog, działacz społeczny i oświatowy zOrawy

Józefina Mika

1897-1942

zamordowana wwięzieniu Montelupich w Krakowie

pedagog, działaczka społeczna i oświatowa z Orawy

Mieczysław Milbrandt

1915-1944

poległ w powstaniu warszawskim

filozof

Wanda Miłaszewska

1894-1944

zginęła pod gruzami budynku zbombardowanego przez niemieckie lotnictwo

pisarka

Stanisław Miłaszewski

1886-1944

zginął pod gruzami budynku zbombardowanego przez niemieckie lotnictwo

dramatopisarz, tłumacz, krytyk literacki, kierownik literackiTeatru Narodowego w Warszawie. Prezes Zjednoczenia Polskich Pisarzy Katolickich.Senator II RP

Stefan Napierski

1899-1940

rozstrzelany w Palmirach

poeta, tłumacz,eseista i krytyk literacki

Witold Noskowski

1873-1939

rozstrzelany w Forcie VII w Poznaniu

dziennikarz, krytyk muzyczny, literacki i teatralny

Stanisław Piołun-Noyszewski

1891-1941

zmarł w obozieAuschwitz

powieściopisarz,nowelista, krytyk literacki i teatralny

Perec Opoczyński

1892-1943

zmarł w getcie warszawskim

poeta, pisarz, reporter

Ostap Ortwin

1876-1942

rozstrzelany we Lwowie

dziennikarz i krytyk literacki

Jerzy Zbigniew Ostrowski

1897-1942

zmarł w obozieMauthausen-Gusen

powieściopisarz

Jerzy Paczkowski

1909-45

zginął w obozieNeuengamme

poeta, satyryk, dziennikarz, działacz ruchu oporu wśród Polaków we Francji

Jehoszua Perle

1888-1944

zginął w obozie Auschwitz

pisarz, publicysta i tłumacz

Włodzimierz Pietrzak

1913-1944

zginął w czasie powstania warszawskiego

poeta, prozaik, krytyk literacki

Leon Pomirowski

1891-1943

zmarł w obozieMajdanek

dziennikarz, krytyk literacki

Artur Prędski

1900-1941

rozstrzelany we Lwowie

poeta, powieściopisarz

Tadeusz Pruszkowski

1888-1942

rozstrzelany w Warszawie

artysta malarz, pedagog, krytyk artystyczny, rektor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie

Władysław Roguski

1890-1940

rozstrzelany wForcie VII w Poznaniu

artysta malarz, wykładowca Państwowej Szkoły Zdobniczej

Jacek Rotmil

1888-1944

rozstrzelany naPawiaku

scenograf filmów międzywojennych

Bruno Schulz

1892-1942

zastrzelony przezGestapo wDrohobyczu

prozaik, krytyk literacki, grafik i rysownik

Stanisław Siezieniewski

1903-1943

rozstrzelany wulicznej egzekucjiw Warszawie

aktor i reżyser teatrówwileńskich iłódzkich

Ludwik Simon

1904-1943

zamordowany przez Gestapo w Warszawie

historyk teatru, wykładowcaPaństwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie

Anna Słonczyńska

1893-1944

zginęła w czasiepowstania warszawskiego

poetka

Augustyn Suski

1907-1942

zginął w obozie Auschwitz

poeta, działacz ruchu ludowego; założycielKonfederacji Tatrzańskiej

Tadeusz Mieczysław Szantroch

1888-1942

zginął w obozie Auschwitz

poeta, pedagog wKrakowskiem

Władysław Szlengel

1914-1943

zginął podczaspowstania w getcie warszawskim

poeta, autor piosenek i tekstów kabaretowych

Edward Szymański

1907-1943

zginął w obozie Auschwitz

poeta, satyryk. dziennikarz i tłumacz, działaczPPS

Andrzej Trzebiński

1922-1943

rozstrzelany wulicznej egzekucji Warszawie

poeta, dramaturg, krytyk literacki i publicysta

Henryk Trzonek

1912-1943

rozstrzelany wulicznej egzekucji Warszawie

artysta muzyk (altowiolista)

Jan Waśniewski

1896-1945

zginął w obozie pracy Laasphe

prozaik, pedagog z Zagłębia Dąbrowskiego

Aleksander Węgierko

1893-1941

prawdopodobnie zginął w obozie koncentracyjnym

aktor i reżyserteatralny

Mieczysław Węgrzyn

 ?-1943

zginął w obozie Auschwitz

aktor

Stanisław Węsławski

1896-1942

rozstrzelany w Ponarach

kompozytor, adwokat, pierwszy konspiracyjny prezydent miastaWilna

Maria Jehanne Wielopolska

1882-1940

zginęła w obozie koncentracyjnym

pisarka, publicystka

Antoni Wieczorkiewicz

1908-1942

zmarł w obozie Auschwitz

historyk sztuki, muzeolog,kustosz Muzeum Warszawy

Stefania Wilczyńska

1886-1942

zginęła w obozie zagłady w Treblince

pedagog, wychowawczyni, bliska współpracownicaJanusza Korczaka

Władysław Tadeusz Wisłocki

1887- 1941

rozstrzelany we Lwowie

bibliograf,slawista, sekretarz naukowy Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie

Aurelia Wyleżyńska

1889-1944

zginęła w czasie powstania warszawskiego

powieściopisarka, publicystka

Antoni Wysocki

1872-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

dramaturg i powieściopisarz

Antoni Zachemski

1903-1941

zginął w obozie Auschwitz

działacz oświatowy i społeczny zPodhala

Anna Zahorska

1882-1942

zginęła w obozie Auschwitz

poetka, powieściopisarka, dramatopisarka i publicystka

Kazimierz Zdziechowski

1878-1942

zginął w obozie Auschwitz

powieściopisarz

Bolesław Zwoliński

 ?-1944

zginął w obozieGroß-Rosen

rzeźbiarz

Działacze polityczni i społeczni[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko

Życie

Przyczyna śmierci

Zawód

Bolesław Babski

1900-1939

zginął w czasieobrony Warszawy w czasie kampanii wrześniowej

adwokat, działacz ruchu ludowego, były poseł SL

Rajnhold Barcz

1884-1942

ścięty wberlińskimwięzieniu wMoabicie

działacz narodowy i religijny naMazurach, redaktor pisma „Głos Ewangeliczny” wOlsztynie

Norbert Barlicki

1880-1941

zginął w obozieAuschwitz

publicysta, były prezydent miastaŁodzi, działacz PPS

Stanisław Benkiel

 ?-1940

rozstrzelany wPalmirach

adwokat, działaczPPS

Leon Berenson

1882-1943

zmarł w getcie warszawskim

adwokat, obrońca w procesach politycznych, działacz PPS

Wacław Ciesielski

1898-1941

zmarł w obozieAuschwitz

dziennikarz, działaczStronnictwa Narodowego, członek organizacjikonspiracyjnych

Stanisław Downarowicz

1874-1942

zmarł w obozie Auschwitz

inżynier, byłyminister, wicedyrektor Wodociągów i Kanalizacji m. st.Warszawy, działaczBBWR

Stanisław Dubois

1901-1942

zginął w obozie Auschwitz

publicysta, były poseł, działacz PPS

Błażej Dzikowski

1881-1940

rozstrzelany w Rurach Jezuickich pod Lublinem

działacz spółdzielczy,poseł na Sejm RP z ramienia PSL „Wyzwolenie”

Mieczysław Engiel

1890-1943

rozstrzelany w Ponarach

adwokat, poseł na Sejm Wileński, działacz społeczny na Wileńszczyźnie

Jadwiga Falkowska

1889-1944

zamordowana w czasie powstania warszawskiego

fizyk, asystentka na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie i Politechnice Warszawskiej, Naczelniczka Głównej Kwatery Żeńskiej ZHP, zastępczyni szefowejWojskowej Służby Kobiet

Konrad Oktawiusz Fiedler

1886-1939

rozstrzelany w czasie zajść w Bydgoszczy

publicysta, działacz społeczny, prezes Syndykatu Dziennikarzy Pomorskich i redaktor naczelny „Gazety Bydgoskiej”

Paweł Finder

1904-1944

rozstrzelany naPawiaku

działaczkomunistyczny, członek PPRchemik

Abraham Gepner

1872-1943

zginął podczaspowstania w getcie warszawskim

kupiec, społecznik, radny miasta stołecznego Warszawy

Józef Grudziński

1903-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

działacz ruchu ludowego, członekStronnictwa Ludowego, redaktor, działacz konspiracyjny

Zygmunt Hempel

1894-1944

zginął w czasie powstania warszawskiego

działacz POW, organizacjiZarzewieSZP iZWZ, współzałożycielKonwentu Organizacji Niepodległościowychdziałacz konspiracyjny

Alojzy Horak

1891-1943

rozstrzelany w Lasach Chojnowskichkoło Stefanowa pod Warszawą

główny inspektor wyszkolenia BCh, przed 1939 zastępca szefa Wojskowego Biura Historycznego, współorganizatorskautingu we Lwowie

Stefan Kapuściński

1896-1943

rozstrzelany w Warszawie

działacz polityczny i społeczny, były prezes Generalnej Fundacji Pracy Okręgu Śląsk, komendant Związku Syndykalistów Polskich

Kazimierz Kierzkowski

1890-1942

zginął w obozie Auschwitz

działacz społeczny i polityczny, były komendant Związku Strzeleckiego i współzałożycielOrganizacji Orła Białego

Halina Krahelska

1892-1945

zginęła w obozieRavensbrück

działaczka społeczna, założycielka Klubu Demokratycznego, publicystka

Stanisław Krawczyński

1884-1940

rozstrzelany wmasowej egzekucji w lesie Brzask podSkarżyskiem-Kamienną

lekarz ginekolog, działacz społeczny,poseł na Sejm RP z ramienia BBWR iOZN (1930-1939)

Franciszek Kwieciński

1884-1942

rozstrzelany w egzekucji masowej w Lesie Sękocińskimkoło Magdalenkipod Warszawą

działacz politycznyStronnictwa Pracy iNPR, redaktor pism konspiracyjnych

Stefan Lelek-Sowa

1885-1940

rozstrzelany w Rurach Jezuickich pod Lublinem

działacz społeczny,senator BBWR,sędzia Sądu Apelacyjnego w Lublinie

Antoni Lendzion

1888-1949

zamordowany w obozie Stutthof

działacz polityczny i społeczny PoloniiGdańskiej, wiceprezes Gminy Polskiej i zarządu głównego Gminy Polskiej Związku Polaków w Gdańsku

Zygmunt Lorentz

1894-1943

zamordowany przez Gestapo w Łodzi

historyk, działacz społeczny, prezesPolskiego Towarzystwa Historycznego, organizator tajnego nauczania w Łodzi

Florian Marciniak

1915-1944

zamordowany w obozie Groß-Rosen

działacz harcerski wWielkopolsce, naczelnik Szarych Szeregów

Józefa Mikowa

1897-1942

zamordowana zastrzykiem z fenolu wKrakowie

działaczka patriotyczna i społeczna, oficer łącznikowy Tajnej Organizacji Wojskowej

Jan Mosdorf

1904-1943

rozstrzelany w obozieAuschwitz

publicysta, filozof, działacz organizacji narodowych –Obozu Wielkiej PolskiMłodzieży Wszechpolskiej iObozu Narodowo-Radykalnego

Paweł Musioł

1905-1943

ścięty wKatowicach

polityk, publicysta, historyk i nauczyciel, działacz społeczny związany z OZON

Mieczysław Niedziałkowski

1893-1940

rozstrzelany w Palmirach

publicysta, poseł, działacz PPS

Stanisław Nowak

1874-1940

rozstrzelany pod Apolonką

lekarz medycyny, społecznik, wiceprezydentCzęstochowy w latach 1928-1930

Stanisław Nowakowski

1889-1942

zginął w obozieDachau

dziennikarz, działacz polonijny na Warmii iMazurach

Wacław Olszak

1868-1939

zamordowany wKarwinie

lekarz, działacz narodowy i społeczny na Śląsku Cieszyńskim, burmistrz miasta Karwina

Mieczysław Orlański

1897-1945

zginął w obozieMauthausen

adwokat, naczelny radca prawny Zarządu Miejskiego w Warszawie, prezes Zrzeszenia Pracowników Miejskich RP, poseł na Sejm RP

Jerzy Ossowski

1911-1944

poległ w powstaniu warszawskim

prawnik i socjolog, instruktor harcerski

Julian Piasecki

1896-1944

zginął w czasie powstania warszawskiego

inżynier, żołnierzPOW i major Wojska Polskiego, wiceminister komunikacji, działacz społeczny i polityczny, związany z BBWR i OZON

Stanisław Piasecki

1900-1940

rozstrzelany w Palmirach

publicysta, krytyk literacki, powieściopisarz, działacz Stronnictwa Narodowego

Jan Piekałkiewicz

1892-1943

zamordowany na Pawiaku

statystyk, działacz ruchu ludowego PSL „Piast” i Stronnictwa LudowegoDelegat Rządu na Kraj

Seweryn Pieniężny

1890-1940

rozstrzelany w obozie Hohenbruch

dziennikarz i działacz polonijny na Warmii, redaktor i wydawca „Gazety Olsztyńskiej”

Jan Przybyła

1884-1943

zginął w obozie Auschwitz

dziennikarz i działacz społeczny na Śląsku, były działaczplebiscytowy

Leszek Raabe

1913-1943

prawdopodobnie rozstrzelany w Warszawie

dziennikarz, działacz młodzieżowy PPS, kierownik SOB

Maciej Rataj

1884-1940

rozstrzelany wPalmirach

publicysta, działaczStronnictwa Ludowego, byłyminister, poseł iMarszałek Sejmu RP

Wanda Rewieńska

1897-1942

rozstrzelana wegzekucji masowej w Ponarach

działaczka niepodległościowa, harcmistrzyni, geograf

Lucjan Marian Rościszewski

1912-1943

rozstrzelany w Warszawie

publicysta, działacz społeczny i polityczny, redaktor naczelny pismaZnak, działacz organizacji konspiracyjnejPobudka

Stefan Rowecki

1895-1944

zamordowany w obozieSachsenhausen

komendant głównyZWZAKgenerał dywizji, publicysta

Stefan Sacha

1888-1943

rozstrzelany w Warszawie

publicysta, działaczSN, prezes Stronnictwa Narodowego w konspiracji

Stanisław Sedlaczek

1892-1941

zamordowany w obozie Auschwitz

pedagog, instruktor i działacz harcerski, założyciel organizacji konspiracyjnej Hufce Polskie

Bolesław Sekutowicz

1881-1939

zamordowany wLublinie

prawnik, działaczOZON, prezes Sądu Apelacyjnego w Lublinie

Henryk Sławik

1894-1944

rozstrzelany w obozieMauthausen

dziennikarz, działaczPPS, uczestnikpowstań śląskich i działaczplebiscytowy

Ignacy Solarz

1891-1940

rozstrzelany wPalmirach

założyciel ZMW „Wici”, działacz SL, twórca i koordynatorUniwersytetu Ludowego

Zygmunt Sowiński

1892-1945

zmarł w obozie koncentracyjnym w Dachau

inżynier-elektryk, przemysłowiec, działacz społeczny i gospodarczy, poseł na Sejm II RP

Błażej Stolarski

1880-1939

zamordowany w niejasnych okolicznościach

działacz społeczny i polityczny, publicysta, działacz ludowy, przywódca klubu parlamentarnegoPSL „Wyzwolenie”, były poseł

Stanisław Święcicki

1897-1942

powieszony w Warszawie

adwokat i działacz społeczny, były wicedziekan Warszawskiej Rady Adwokackiej, działacz Delegatury Rządu na Kraj

Mieczysław Szawlewski

1888-1942

powieszony w Warszawie

były poseł, szef Biura Ekonomicznego Banku Polskiego, wykładowca Szkoły Nauk Politycznych, działacz Delegatury Rządu na Kraj

Jerzy Szurig

1893-1941

rozstrzelany wPalmirach

działacz polityczny, prawnik, publicysta, teoretyksyndykalizmuwspółzałożyciel Związku „Wolność i Lud” (następnieZwiązku Syndykalistów Polskich)

Ryszard Świętochowski

1882-1941

zginął w obozieAuschwitz

inżynier, działacz społeczny i polityczny, publicysta, założyciel organizacji konspiracyjnejCKON

Aleksander Emil Ulrych

1886-1945

zginął w obozieBuchenwald

przedsiębiorca, działacz społeczny i polityczny, były poseł, działacz AK

Hieronim Wierzyński

1884-1943

zginął w obozie na Majdanku

działacz społeczny, publicysta, wiceprezes Związku Dziennikarzy Polskich, pracownikRGO

Bolesław Wnuk

1893-1940

rozstrzelany w Rurach Jezuickich pod Lublinem

rolnik, wójtWysokiego pod Lublinem, poseł na Sejm RP

Członkowie aparatu państwowego, administracji, samorządu i gospodarki[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko

Życie

Przyczyna śmierci

Zawód

Wacław Bajkowski

1875-1941

zamordowany w obozie Dachau

adwokatradnymiejski i prezydent miastaLublina

Ignacy Banachiewicz

1875-1940

zmarł w obozie Dachau

inżynier,przemysłowiec, prezes Rady Miejskiej miastaZawiercia

Leon Barciszewski

1893-1939

rozstrzelany w Bydgoszczy

działaczsamorządowy,dyplomata, prezydent miastaBydgoszczy

Kazimierz Bartel

1882-1941

rozstrzelany weLwowie

pierwszy premier Polski po przewrocie majowym, premier pięciu rządów Rzeczypospolitej, senator, poseł, profesor, rektorPolitechniki Lwowskiej

Adolf Bniński

1884-1942

ścięty wPoznaniu

senator, prezesAkcji Katolickiej, były wojewodapoznański,Główny Delegat Rządu na Kraj naziemie wcielonedo III Rzeszy

Teodor Bolduan

1902-1939

rozstrzelany podWejherowem

burmistrz Wejherowa, sekretarzZwiązku Miast Polskich

Antoni Bolt

1891-1941

zmarł w obozieAuschwitz

polityk, były prezydent miastaTorunia

Marian Borzęcki

1889-1940

zginął w obozieMauthausen

prawnik, adwokat, działacz SN i SP,Komendant Główny Policji Państwowej.

Henryk Brun

1888-1940

zamordowany wPalmirach

przemysłowiec,poseł na Sejm RP, Prezes Stowarzyszenia Kupców Polskich i Naczelnej Rady Zrzeszeń Kupiectwa Polskiego

Stanisław Bryła

1888-1939

rozstrzelany wLublinie

prawnik, działacz społeczny, prezes Sądu Okręgowego w Lublinie

Ignacy Bujnicki

1891-1939

zamordowany wKaliszu

inżynier, prezydent Kalisza

Mieczysław Chłapowski

1874-1939

rozstrzelany wKościanie

działacz społeczny,ziemianin, prezes Centralnego Towarzystwa Gospodarczego i przewodniczący zarządu Towarzystwa Kółek Rolniczych

Tytus Czaki

1888-1944

rozstrzelany w Warszawie

były prezydent miasta Brześcianad Bugiem iWłocławka, działacz organizacji bojowej PPS orza Związku Strzeleckiego

Józef Dańkowski

1895-1939

rozstrzelany w Lublinie

starosta lubelski

Jan Drzewiecki

1898-1942

powieszony wToruniu

oficer Wojska Polskiego, redaktor gazety „Dzień Pomorza”

Kazimierz Franaszek

1902-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

przemysłowiec, właściciel fabryki obić papierowych i papierów kolorowych „J. Franaszek S.A.” w Warszawie

Stanisław Gieysztor

1891-1940

zginął w obozieAuschwitz

oficer Wojska Polskiegokomendant Warszawskiej Straży Ogniowej, zastępca komendanta głównegoStrażackiego Ruchu Oporu „Skała”

Tadeusz Illukiewicz

1884-1939

rozstrzelany w Lublinie

starosta lubartowski

Apolinary Jankowski

1899-1939

zamordowany wInowrocławiu

prezydent miasta Inowrocławia, były powstaniec wielkopolski

Helena Jaroszewiczowa

1892-1940

rozstrzelana wPalmirach

posłanka naSejm RP, działaczka społeczna, członkini SZPZWZ

Antoni Kocjan

1902-1944

rozstrzelany w Warszawie

inżynier, konstruktorlotniczy, żołnierzZWZ i Armii Krajowej

Edward Lipski

1889-1939

rozstrzelany w Lublinie

adwokat, starosta zamojski i tomaszowski

Edward Łakomy

1894-1939

zamordowany wPiaśnicy

wójt gminy Wejherowo-Wieś, majorWojska Polskiego w stanie spoczynku

Stanisław Walenty Łęgowski

1887-1939

zamordowany wPiaśnicy

inżynier, dyrektor Urzędu Morskiego wGdyni

Leon Łubieński

1861-1944

zamordowany w czasie powstania warszawskiego

poseł do IIDumy, członek delegacji polskiej na konferencję pokojową w Wersalu, senator RP, attaché honorowy Poselstwa RP wParyżu

Mieczysław Markowski

 ?-1940

zamordowany wPalmirach

farmaceuta, burmistrzPiaseczna, prezes Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Piasecznie

Kazimierz Pieracki

 ?-1941

zamordowany w Palmirach

pedagog, wiceminister w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

Jan Pohoski

1889-1940

rozstrzelany w Palmirach

inżynier, wiceprezydent miasta stołecznegoWarszawy

Antoni Potocki

1890-1939

zamordowany wPiaśnicy

starosta powiatu morskiego

Edward Bronisław Potworowski

1885-1939

rozstrzelany wGostyniu

działacz społeczny ireligijny z Wielkopolski, prezes SolidacjiMariańskiejWielkopolskiej

Antoni Purtal

1895-1943

zamordowany w niejasnych okolicznościach

wiceprezydent miasta Łodzi, działaczsocjalistyczny, członekPogotowia Bojowego PPS

Marian Rapacki

1884-1944

zginął w czasiepowstania warszawskiego

działacz polityczny i gospodarczy, teoretykspółdzielczości, prezes Związku Spółdzielni „Społem”, wykładowcaWSH

Stanisław Ratajczyk

1894-1942

rozstrzelany w obozieTreblinka

działacz społeczny i polityczny, członekStronnictwa Pracy, były poseł na Sejm RP

Bolesław Roja

1876-1940

zginął w obozieSachsenhausen

generał dywizjiWojska Polskiego, oficerLegionów Polskich, poseł na Sejm RP

Hipolit Roszczynialski

1897-1939

zamordowany wPiaśnicy

działacz samorządowy, wójt gminyRumia-Zagórze, rotmistrz rezerwy18. pułku ułanów

Stefan Rudziński

1866-1944

rozstrzelany w czasie powstania warszawskiego

prezes Banku Gospodarstwa Krajowego, działacz SP

Henryk Józef Rygier

1880-1944

zginął w obozieAuschwitz

ekonomista, działacz gospodarczy, były prezes Polskiej Konfederacji Pracowników Umysłowych

Franciszek Rząsa

1890-1940

zamordowany w obozie Dachau

działacz społeczny zPomorza, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Rolniczego

Aleksy Rżewski

1885-1939

rozstrzelany wŁodzi

rejent, były prezydent miastaŁódź, działaczPPS

Stanisław Saganowski

1882-1939

zamordowany wRudzkim Moście

burmistrz Tucholi

Roman Sawicki

1888-1942

rozstrzelany wGrodnie

wiceprezydent miasta Grodna

Józefat Sikorski

1905-1942

ścięty wBerlinie

ekonomista, działacz społeczny zWielkopolski, członek korporacji studenckiejPoznania, członek SN

Zygmunt Słomiński

1879-1943

rozstrzelany w Lasach Chojnowskichkoło Stefanowa pod Warszawą

inżynierbudownictwa, były prezydent miasta stołecznego Warszawy

Antoni Snopczyński

1896-1944

zamordowany w czasiepowstania warszawskiego

poseł, działacz społeczny, prezes Związku Stowarzyszeń RzemieślniczychRP

Stefan Starzyński

1893-1943

zginął w obozieDachau

polityk,ekonomista,publicysta, prezydent miasta stołecznegoWarszawy, byłyMinister Skarbu, wykładowca warszawskiejWSH

Edward Szpakowski

1880-1942

rozstrzelany naPawiaku

generał brygadyWojska Polskiego w st.sp.

Tadeusz Tański

1892-1941

zamordowany w obozieAuschwitz

inżynier, konstruktorsamochodowy

Franciszek Tatkowski

1894-1940

rozstrzelany naFirleju podRadomiem

burmistrzSkarżyska-Kamiennej, nauczyciel

Jerzy Albin de Tramecourt

1889-1939

aresztowany, zaginął bez wieści

wojewodalubelski i poleski

Józef Włodek

1891-1944

zginął w czasiepowstania warszawskiego

prezydent miastaGrudziądza

Herman Wendt

1883-1944

rozstrzelany w czasiepowstania warszawskiego

inżynier elektryk, pracownik kierownictwaElektrowni Łódzkiej, turysta, taternik, działacz turystyki górskiej, działacz krajoznawczy

Wacław Wojewódzki

1879-1939

rozstrzelany wlasach lućmierskich

inżynier, były wiceprezydent i Komisarz Rządu miasta Łodzi, dyrektor przedsiębiorstw miejskich, działacz ND,NZR i NPR

Duchowni i ludzie kościoła[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko

Życie

Przyczyna śmierci

Zawód

Ignacy Antonowicz

1890-1941

zamordowany w KL Auschwitz

ksiądzSługa BożyKościoła katolickiego

Józef Archutowski

1879-1944

zginął w czasiepowstania warszawskiego

ksiądz, biblista, teolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

Roman Archutowski

1882-1944

zmarł w obozieMajdanek

ksiądz, historyk, pedagog, organizator pomocy dla Żydów, regensSeminarium Duchownego w Warszawie

Jan Bojarczak

1905-1941

rozstrzelany wKamieńcu Podolskim

ksiądz

Feliks Bolt

1864-1940

zmarł w obozieStutthof

ksiądz, polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy (1919-1922), senator RP (1922-1927 i 1930-1935)

Juliusz Bursche

1862-1942

zmarł w więzieniuGestapo wBerlinie

pastor, biskup isuperintendentKościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce

Edmund Bursche

1887-1942

zmarł w szpitalu policyjnym w Berlinie

pastor, teolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1937)

Józef Chudziński

 ?-1939

zamordowany na terenie koszar w Tczewie

ksiądz, działaczStronnictwa Narodowego na Pomorzu

Edward Detkens

1888-1942

zmarł w obozie Dachau

ksiądz, duszpasterz akademicki w Warszawie

Józef Florko

1915-1945

zamordowany podczas marszu śmierci z obozu Bergen-Belsen

ksiądz, Sługa Boży Kościoła katolickiego

Władysław Goral

1898-1945

zmarł w obozieSachsenhausen

ksiądz, biskup sufragan lubelski

Tadeusz Jachimowski

1892-1944

rozstrzelany podczas powstania warszawskiego

ksiądzdziekanWojska Polskiego,doktor filozofii, tajny szambelan Jego Świątobliwości,kanonik honorowy kielecki, naczelny kapelan Armii Krajowej.

Paweł Kirstein

1883-1939

rozstrzelany wegzekucji masowej w Tczewie

ksiądz, dyrektorCollegium Marianum w Pelplinie

Maksymilian Kolbe

1894-1941

zmarł w obozieAuschwitz

ksiądz,franciszkanin, założyciel igwardian klasztoru w Niepokalanowie

Edward Kosibowicz

1895-1944

rozstrzelany podczas powstania warszawskiego

ksiądz, pisarz,antropolog,superior zakonujezuitów w Warszawie

Alicja Jadwiga Kotowska

1899-1939

zamordowana wPiaśnicy

przełożonaZgromadzenia Sióstr ZmartwychwstanekWejherowie, dyrektorkagimnazjum i liceum żeńskiego w Wejherowie

Michał Kozal

1893-1943

zginął w obozieDachau

ksiądz, biskup sufraganwrocławski

Gustaw Manitius

1880-1940

zamordowany wForcie VII w Poznaniu

pastor isuperintendentKościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce diecezjipoznańsko-pomorskiej, seniorzboru w Poznaniu

Alfons Mazurek

1891-1944

zastrzelony podczas przymusowej pracy przy kopaniu okopów w Nawojowej Górze

ksiądz, karmelita, przeor klasztoru w Czernej

Bonawentura Metler

1866-1939

zamordowany podczaspacyfikacji wsi Parzymiechy

ksiądz, proboszcz parafii wParzymiechach, astronom, przyrodnik

Franciszek Nogalski

1911-1939

zamordowany wRudzkim Moście

ksiądz, wikaryparafii w Raciążu

Antoni Julian Nowowiejski

1858-1941

zginął w obozie koncentracyjnymSoldau (KL) wDziałdowie

ksiądz, historyk,biskup ordynariuszpłocki

Józef Prądzyński

1877-1942

zamordowany w obozie Dachau

ksiądz, senator, działacz społeczny i konspiracyjny, duszpasterz akademicki w Poznaniu

Józef Roskwitalski

1893-1939

rozstrzelany wegzekucji masowej w Tczewie

ksiądz, rektorWyższego Seminarium Duchownego wPelplinie

Franciszek Rosłaniec

1889-1942

zginął w obozie Dachau

ksiądz, biblista, profesor i dziekan Wydziału Teologii Uniwersytetu Warszawskiego

Edmund Roszczynialski

1888-1939

zamordowany wCewicach kołoLęborka

ksiądz, dziekandekanatu wejherowskiego, proboszcz parafii pw. św. Trójcy w Wejherowie, działacz społeczno-kulturalny i charytatywny

Jan Salamucha

1903-1944

rozstrzelany podczas powstania warszawskiego

ksiądz, filozof,logik, profesorUniwersytetu Jagiellońskiego

Walter Schütt

1872-1939

rozstrzelany wegzekucji masowej w Tczewie

ksiądz, kanclerzdiecezji chełmińskiej

Piotr Sosnowski

1899-1939

zamordowany wRudzkim Moście

proboszcz parafii wBysławiudziekandekanatu tucholskiego

Tadeusz Styczyński

1870-1942

zginął w obozie Dachau

ksiądz, działacz społeczno-polityczny, kanonikkapitułygnieźnieńskiej

Emil Szramek

1887-1942

zginął w obozie Dachau

ksiądz, działacz ludowy na Śląsku, prezes Śląskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk

Jόzef Szydzik

1871-1939

Zamordowanyobozie dla internowanych w Bydgoszczy

ksiądz infułat, działacz ruchu narodowego, delegat na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu, budowniczyKalwarii Wielewskiej

Stanisław Trzeciak

1873-1944

zamordowany podczas powstania warszawskiego

proboszcz parafii pw. św. Antoniego z Padwy w Warszawie, teolog, publicysta

Leon Wetmański

1886-1941

zginął w obozie koncentracyjnym Soldau (KL)

ksiądz, biskup sufragan płocki

Władysław Wiącek

1910-1944

rozstrzelany podczas powstania warszawskiego

ksiądz, jezuita, duszpasterz i ceniony kierownik duchowy

Bolesław Witkowski

1873-1939

zamordowany wPiaśnicy

proboszcz wMechowejdziekandekanatupuckiego, poseł naSejm RP, inicjator założenia Banku Ludowego wPucku

Sportowcy i działacze sportowi[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko

Życie

Przyczyna śmierci

Zawód

Bronisław Czech

1908-1944

zamordowany w Auschwitz

narciarz, olimpijczyk

Henryk Eisenbett

 ?-1943

zginął podczas powstania w getcie warszawskim

pływak, działacz sportowy

Michał Hamburger

1899-1943

zginął w Warszawie, postrzelony na ulicy przez gestapowca

piłkarz grający na pozycji napastnika, zawodnik Polonii Warszawa

Kazimierz Kalinowski

1908-1944

zginął w powstaniu warszawskim

kolarz, uczestnik I i II Tour de Pologne

Władysław Karaś

1893-1942

zamordowany wMagdalence pod Warszawą

strzelec, olimpijczyk, zdobywca brązowego medalu na olimpiadzie w Berlinie w 1936

Michał Klepfisz

1913-1943

zginął podczas powstania w getcie warszawskim

lekkoatleta, kierownik sekcji lekkoatletycznejSRWF „Jutrznia” Warszawa

Janusz Kusociński

1907-1940

zamordowany w Palmirach

biegacz długodystansowy, olimpijczyk, zdobywca złotego medalu na olimpiadzie w Los Angeles w 1932

Eugeniusz Lokajski

1908-1944

zginął w powstaniu warszawskim

oszczepnik, olimpijczyk, instruktor sportowy i trener, fotografik

Helena Marusarzówna

1918-1941

rozstrzelana w egzekucji koło Tarnowa

narciarka, siedmiokrotna mistrzyni Polski w sportach narciarskich

Józef Noji

1909-1943

rozstrzelany w obozie Auschwitz

biegacz długodystansowy, olimpijczyk

Maurycy Orzech

1891-1943

zginął zamordowany przy przekraczaniu granicy

polityk, ekonomista, prezes klubu sportowego SRWF „Jutrznia” Warszawa

Dawid Przepiórka

1880-1940

zamordowany w Palmirach

szachista i kompozytor szachowy, złoty medalistaolimpijski, mistrz Polski, wicemistrz świata amatorów, działacz szachowy

Tomasz Stankiewicz

1902-1940

zamordowany w Palmirach

kolarz, olimpijczyk, zdobywca srebrnego medalu na olimpiadzie w Paryżu w 1924

Jan Strzeszewski

1896-1943

zamordowany w więzieniu po aresztowaniu w zasadzce na terenie Warszawy

działacz sportowy, wiceprezesPolskiego Związku Bokserskiego,sędzia bokserski, dowódca oddziału specjalnego Sztabu GłównegoGwardii Ludowej

Józef Szawara

1902-1944

zginął w powstaniu warszawskim

wioślarz, olimpijczyk

Feliks Żuber

1905-1940

zamordowany w Palmirach

lekkoatleta, olimpijczyk, wielokrotny mistrz Polski

Organizacje[edytuj | edytuj kod]

Polsce działa kilkanaście organizacji, stowarzyszeń i związków zrzeszających obywateli polskich którzy zostali poszkodowani przez reżimnazistowski III Rzeszy, które prowadzą działalność w zakresie pomocy materialnej i prawnej osobom poszkodowanym, a także zajmują się działalnością wydawniczą i popularyzowaniem wiedzy o zbrodniach nazistowskich (w tym również działalnością historyczno-naukową).

Najważniejszych 25 organizacji zrzesza powstała 16 lutego 2004 Polska Unia Ofiar Nazizmu (PUON), posiadająca status organizacji pożytku publicznego, założona przez Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę, Polski Związek Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych, Stowarzyszenie Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie ŚwiatowejZwiązek Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych oraz Fundację „Polsko-Niemieckie Pojednanie”.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. ↑ Skocz do:1,0 1,1 1,2 Czesław Madajczyk:Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 371 (tom 2).
  2. ↑ Skocz do:2,0 2,1 Nowa Encyklopedia Powszechna PWN. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 2004, s. 812 (tom 8).ISBN 83-01-14179-4.
  3. ↑ Skocz do:3,0 3,1 3,2 3,3 Andrzej Friszke:Polska. Losy państwa i narodu 1939-1989. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 2003, s. 42.ISBN 83-207-1711-6.
  4. Skocz do góry↑ Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką. Warszawa: 2007.
  5. Skocz do góry↑ Sławomir Sieradzki: Niemiecki koń trojańskiWprost (nr 38/03), 2003.
  6. Skocz do góry↑ Jan Zdzisław Rajmund Włodek h. Sulima (pol.). sejm-wielki.pl. [dostęp 2012-06-03].

Kategorie

 

Reklamy

PAMIĘCI ALEKSANDRA PATKOWSKIEGO

Obrazek

ALEKSANDER KAZIMIERZ PATKOWSKI (1890-1942)

 

Aleksander Patkowski ,którego 120 rocznicę urodzin obchodzono uroczyście w Sandomierzu w dniu 4 marca br. znalazł się wśród 20 wybitnych postaci Ziemi Świętokrzyskiej przypomnianych w ramach obchodów 90-lecia ODRODZENIA  POLSKI w roku 2008.

Sandomierz pamięta o swoim niezwykłym mieszkańcu, wspaniałym pedagogu, społeczniku, pisarzu, krajoznawcy, twórcy regionalizmu polskiego i gorącym patriocie.

Wielka sala rycerska sandomierskiego zamku w dniu urodzin Aleksandra wypełniona była po brzegi przez młodzież średnich szkół sandomierskich, ich nauczycieli, przez przedstawicieli samorządów: miasta i powiatu, instytucji kultury, organizacji turystycznych i mieszkańców Sandomierza. Honorowymi gośćmi uroczystości byli: p. Wojciech Targowski siostrzeniec Patkowskiego z  małżonką i delegacja  miasta Ożarowa, miejsca urodzenia regionalisty ( 4 marca 1890 r.)

Po ceremoni powitania uczestników spotkania przez dyrektora muzeum p. Pawła Różyłę wyświetlony został film dokumentalny pt. Aleksander Kazimierz Patkowski  (1890-1942) –Twórca regionalizmu polskiego, w reżyserii Grzegorza Dubowskiego.

Ten 32 minutowy film został nakręcony w październiku roku 1990, po uroczystej sesji naukowej zorganizowanej przez regionalistów kieleckich i sandomierskich dla uczczenia 100. rocznicy urodzin A.Patkowskiego w salach zamku królewskiego w Sandomierzu. Emisja filmu miała miejsce w  I programieTVP w roku następnym.

Kolejnymi punktami tegorocznej uroczystości rocznicowej były wystąpienia przedstawicieli organizatorów. Kustosz muzeum p. Jerzy Krzemiński, mówił o spółdzielczych formach działania propagowanych przez Patkowskiego wśród uczniów i nauczycieli (księgarnia „Ognisko”) .

Dla mnie Aleksander Patkowski jest wzorem człowieka, obywatela i polskiego patrioty. Jestem zafascynowany jego życiem i dokonaniami podkreślił Zbigniew Puławski działacz kultury i inicjator obchodów rocznicowych. Mówca podkreślił olbrzymie zasługi bohatera spotkania dla środowiska nauczycielskiego, dla tworzenia szkolnictwa w Polsce Odrodzonej, dla kształcenia wychowawców nowych pokoleń młodzieży.

Inwencja twórcza Patkowskiego była niespożyta. Powołał on do istnienia m. in. Powszechne Uniwersytety Regionalne, Komitet Obrony Puszczy Jodłowej, zorganizował Wystawę Świętokrzyską w Warszawie i Kielcach, I Kongres Krajoznawczy w Poznaniu (r.1929).

Pisał liczne artykuły ,redagował książki i czasopisma takie jak: Polska Oświata Pozaszkolna, Ziemia, Pamiętnik Świętokrzyski, Sandomierskie –Góry Świętokrzyskie i wiele innych. Jedną z największych zasług bohatera sztuki Żeromskiego pt. „Uciekła mi przepióreczka „jest wychowanie całych zastępów wspaniałych uczniów takich jak: Adam Bień, Bolesław Babski, Czesław Latawiec, Wincenty Burek, Piotr Banaczkowski.

Patkowski kochał młodzież i był przez nich kochanym .

Patkowski przyjaźnił się z Aleksandrem Janowskim twórcą Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, zafascynowany był Stefanem Żeromskim i swoim kolegą szkolnym, wybitnym polonistą Wacławem Borowym.

Zbrodnicza działalność niemieckich najeźdźców, polegająca na eksterminacji m.in. inteligencji polskiej spowodowała aresztowanie, pobyt na Pawiaku, a potem wywiezienie Aleksandra Patkowskiego do KL Auschwitz, gdzie został zamordowany 22 marca 1942 r.

W ostatnim liście do rodziny w Sandomierzu Aleksander napisał m.in…prochów moich nie znajdziecie, sercem zostaje z Wami i każdą cząstką Ziemi Sandomierskiej..

 

PS 22 marca br. po uroczystym apelu  Ad Memoriam w Ponagimnazjalnym  Zespole Szkół Ekonomicznych przy ul. Żeromskiego 8 ( budynek dawnego Gimnazjum Męskiego, Męskiego, w którym Patkowski był nauczycielem ) uczestnicy udadzą się na pobliski Cmentarz Katedralny, gdzie na symbolicznym grobie profesora złożone zostaną kwiaty i zapalone znicze.

 

Zbigniew Puławski

 

 

 

Po spotkaniu w dniu 22 marca br. z młodzieżą „Ekonomika” delegacja w składzie (od lewej): Danuta i Wojciech Targowscy (rodzina Aleksandra Patkowskiego), Dyrektor szkoły Sabina Młodożeniec, red. Marian Poloński, red. Zbigniew Puławski i Dyrektor Muzeum Okręgowego Paweł Różyło udała się na Cmentarz Katedralny w Sandomierzu.

 

Delegacja przed symboliczną mogiłą Aleksandra Patkowskiego zamordowanego 22 marca 1942 r. w KL Auschwitz (Oświęcim) na, którym złożone zostały kwiaty, wieńce, zapalone zostały znicze i odmówiona została modlitwa za duszę tego Wielkiego Polaka.

 

Przed symbolicznym grobem  Św. Pamięci  Aleksandra Patkowskiego (1890-1942 ) na cmentarzu katedralnym w Sandomierzu stoją od lewej :żona Wojciecha Targowskiego – siostrzeńca Patkowskiego,, dyrektor „”Ekonomika” Sabina Młodożeniec ,Wojciech Targowski .i inni.

 

Tekst i foto ZP

SYLWETKI OFIAR

Obrazek

 

 

 

 

 

                                                         BRACIA   JĘDRYCHOWIE

 

 

            Bogumił ,Edward i Zbigniew Jędrychowie . Kim byłi ? Dlaczego zostali zamordowani  ?

  Dwaj pierwsi byłi braćmi, synami Julii i Jana Jedrychów. Ojciec Jan był kapitanem statku „Tyniec” , który pływał przed wojną po Wiśle w Sandomierzu.

  Edward ukończył Gimnazjum Męskie w Sandomierzu i rozpocząl  studia w Wojskowej Akademi Medycznej w Warszawie. Został lekarzem wojskowym w garnizonie w Brześciu nad Bugiem.   Gdy wybuchła wojna we wrześniu 1939 roku został powołany do służby w 25 pułku Ułanów Wielkopolskich w randze porucznika. Dostał się do niewoli sowieckiej. Został zamordowany przez Moskali w Katyniu w roku 1941 .Miał lat32.

 

  Młodszy brat Edwarda , Bogumił tez ukończył  Gimnazjum Męskie w Sandomierzu. W czasie nauki działał jako harcerz w I Drużynie im. Tadeusza Kościuszki., która założona została  w gimnazjum.  W 1939 roku był już w szkole Podchorążych we Lwowie. Gdy jego oddział wyruszył na front został on okrążony przez Niemców pod Rzęsną Polną koło Lwowa.  Wycofując się z okrążenia nieśli rannego dowódcę i wówczas natknęli się na oddział czołgów niemieckich. Wezwani do poddania się nie usłuchali i obrzucili czołgi granatami. Większość oddziału podchorążych zginęla , a Bogumił został ciężko ranny.Zmarł w szpitalu we Lwowie. Pochowany został na Cmentarzu Orląt.

 

  Stryjeczny brat Edwarda i Bogumiła – Zbyszek Jędnych był synem Julii i Jana rolników z Krakówki .przedmieścia Sandomierza , Ukończył gimnazjum w Sandomierzu .Zginął w 1939 roku , po wybuchu wojny w nieznanych okolicznościach mając lat 18.

 

Życie braci Jedrychów było krótkie Ich nazwiska znalazły się na tablicach pamięci : w kościele pw.Św. Józefa i Szkole Ekonomicznej im.Eugeniusza Kwiatkowskiego w Sandomierzu . Złożyli oni swoje młode życie na ołtarzu Ojczyzny. Wieczna im Chwała i Pamięć !

 

Zbigniew Władysław Puławski

SCP – Sandomierz AD 2014

 

Zbyszekp6@o2.pl

.

 

.                        

Listy ofiar

SANDOMIERSKIE OFIARY TERRORU NIEMIECKIEGO  W  LATACH  1939-1945

 

LISTA NR 1

 

1. ANDRZEJEWSKI  KAROL –ur.4 XI 1880 r w Kunowie , dyrektor Spółdzielni „Bratnia Pomoc” w Sandomierzu ,działacz gospodarczy ,aresztowany 16 marca 1942 r , osadzony w KL Auschwitz , więzień nr P 27416 . Zmarł tamze 13 IV 1942 r.

 

2.BANACH  TEOFIL – ur.1906 r , nauczyciel , aresztowany 26 III 1941 r. więzień KL Auschwitz nr P 13212 ,zmarł 2 X 1941 r.

 

3.BARAŃSKI  JAN – lat 39

 

4.BARAN JÓZEF  KAZIMIERZ – ur.1 I  1924 r. w Skale koło Ojcowa , żołnierz AK ,uczestnik likwidacji konfidenta gestapo Rożkowskiego w Sandomierzu, aresztowany i torturowany , rozstrzelany 17 lutego 1944 r .

 

5.BAŻANT  STEFAN – ur.6 IX 1917 r. w Sandomierzu , student prawa  UJ , zmarł w KL Buchenwald 25 stycznia 1942 r.

 

6. BIAŁY JERZY – naczelnik Urzędu Skarbowego

 

7. BOGDAŃSKI  FRANCISZEK – sierżant  WP

 

8.BORODAJKO ANTONI – ur.19 XI 1887 r. w Uścice Zielone pow.Buczacz , kupiec , właściciel kawiarni na ul. Opatowskiej od 1928 r., aresztowany 16 marca 1942 r.

Zginął w KL Auschwitz

 

9.BORODAJKO  ALEKSANDER  KAZIMIERZ – ur.26 II 1921 syn Antoniego, aresztowany z ojcem, zmarl w KL Auschwitz  21 czerwca 1942 r.

 

10.BOROWIECKI  ANTONI – lat 35 , pracownik spółdzielni „Rolnik” w Sandomierzu , wysiedlony ze Śląska) , aresztowany 16 marca 1942 r , zmarł w KL Auschwitz.

 

11.BRUDKA BOLESŁAW – lat 27

 

12.BRZESKI  MICHAŁ  – ur. 14 IX 1914 r w Winnicy na Podolu, od 1918 r mieszka  z rodziną w Sandomierzu , gdzie uczy się w szkole powszechnej, następnie zostaje kadetem w Korpusie w Chełmnie ( matura). Kolejno edukuje się w Toruniu , Przemyślu i Dęblinie .Zostaje obserwatorem w brygadzie bombowej. Lata na „Karasiach”.Zginął 2 września 1939 r podczas bombardowania niemieckich kolumn pancernych  koło Częstochowy.

  Jego samolot został trafiony przez Niemców , a nastepnie pomyłkowo przez polską obronę.

Porucznik Michał Brzeski pochowany został przy kościele Św. Andrzeja Boboli w Kiedrzynie (obecnie dzielnica Częstochowy).

 

13 BUKAŁA  ALEKSANDER – 2 XII 1895 r. w Osieku , inżynier architekt ( uk. Politechnikę Warszawską ) , aresztowany 3 VIII 1940 r. (łapanka) , zmarł 29 lipca 1941 r w KL Ravensbruck

 

14 BULA BOGDAN – dyrektor Firmy  „Elibor”

 

15.BYRZYŃSKI  TADEUSZ – lat 27

 

16 CHMIELEWSKI   BOLESŁAW –  naczelnik Poczty

 

17 CIESIELSKI  ANTONI – ur.16 I 1912 r.w Radomiu , w rodzinie ziemiańskiej, oficer WP , brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r , jeniec wojenny- Hamburg, Sandbostel, Itzeboe , Lubeka , Dossel koło Wartburga. Zginął 27 IX 1944 r. w czasie bombardowania obozu – akcja „Torrido”.

 

18 CIEŚLA  LEON – żył lat 32 , ur.30 XII 1912 r w Komornej w pow. Sandomierz, syn Marcina i Anny. Ukończył gimnazjum w Sandomierzu z wyróżnieniem. Studiował prawo na UW, aktywny w organizacjach młodzieży wiejskiej. Uczestnik kampanii wrześniowej ,a następnie w konspiracji , najpierw w ZWZ a od 1941 r w BCh . Od 1942 r był komendantem BCh obwodu Sandomierz. Aresztowany 7 III 1944 r w Sandomierzu. Osadzony w Kielcach potem w KL Gross-Rosen gdzie został zamordowany w 1945 r.

 

19 CHAJĘCKI  JANUSZ – żyl lat 23

 

20 CZAJA  EDWARD – żył lat 22

 

21 CZECHOWSKI  STANISŁAW –żył lat 24

 

22 CYBULSKI  JERZY JULIUSZ – ur.22 V 1884 r w Dąbrowie Górniczej , adwokat ,który przybył z Kielc do Sandomierza w 1937 r., aresztowany 5 VI 1940 r. , rozstrzelany 6 lipca 1940 r w Firleju koło Radomia

 

23 DRABOWICZ JAN – ur.luty 1926 r w Samborcu koło Sandomierza , członek oddziało BCh w gminie Samborzec, zastrzelony przez gestapo w lipcu 1944 r na stacji PKP w Sandomierzu

 

24 DUMA WŁADYSŁAW – ur.29 lipca 1916 r.w Połańcu ,prawnik ,aresztowany 12 czerwca 1943 r. , torturowany i zamordowany w sandomierskim więzieniu (zamku).

 

25 EINBACHER  MARIAN – dyrektor banku

 

26 FRAJNDT  STEFAN –żył lat 28 , ur.24 stycznia 1912 r w Sandomierzu , był synem Stanisławy i Tadeusza pracownika Stoczni Rzecznej w Sandomierzu. Ukończył gimnazjum ,pracował jako kreślarz w Rejonie Dróg Wodnych. Ukończyl Szkołę Podchorążych Piechoty.Brał udział w kampanii wrześniowej w skladzie 2 ppleg .Zginął 13 września 1939 r koło Ołtarzowa. Pośmiertnie odznaczony krzyżem VM.

 

27.FRAŃCZAK  JULIUSZ – żył lat 25

 

28 GŁÓD  MIECZYSŁAW – żył lat 27 , ur.w 1915 r w Mostkach syn Anny i Wincentego.Gimnazjum ukończył w 1935 r i został przyjęty do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie..Po wybuchu wojny wrócił do Sandomierza .Niemcy aresztują go i wywożą do Oflagu Murnau w Bawarii. Ucieka z obozu i przez Francje dostaje się do Anglii gdzie walczy z Niemcami w dywizjonie polskim. Ranny w walce , w roku 1942 r jest leczony i nastepnie wyjechał do Kanady. Tam prowadził kursy pilotażu .Zginąl w katastrofie lotniczej w górach kanadyjskich. Pochowany na cmentarzu w Moncton w Kanadzie.

 

29 GORZELEWSKI  LUCJAN – ur.5 XI 1909 r.w Sandomierzu , syn urzędnika , pracownik zarządu wodnego , aresztowany 16 marca 1942 r zmarł 18 lipca 1942 r w KL Auschwitz.

 

30.GORZELEWSKI  ZYGMUNT – ur.17 III 1908 r. w Sandomierzu , studia na UJK we Lwowie , dziennikarz czasopisma COP , aresztowany 16 marca 1942 r zmarł w KL Auschwitz

 

31 GRABARA LUCJAN – księgowy Bratniej Pomocy w Sandomierzu, po aresztowaniu zostal zastrzelony przy próbie ucieczki.

 

32 GRĘBOWIEC BRONISŁAW – żyl lat 24

 

33 GROS  MARIAN – dyrektor spółdzielni „Rolnik”., aresztowany 16 marca 1942 r przewieziony do KL Auschwitz , gdzie został zamordowany.

 

34 GUBERNAT  MARIAN –  żył lat 25

 

35 GUBERNAT  WŁADYSŁAW – żył lat 22

 

36 GUZ  ZENON – żyl lat 21

 

37 IWANOW  SERGIUSZ – ur.w 1914 r. w Gołębicach obecnie dzielnica Sandomierza ,farmaceuta w aptece Siweckiej w Rynku, aresztowany 16 marca 1942 r. zmarł tegoz roku w KL Auschwitz.

 

38.IŻYŁOWSKI  WIKTOR – ur. W 1901 r w Rudzie Guzowskiej , właściciel księgarni w Staszowie , więziony w Gross Rosen ,zginąl w 1945 r w czasie ewakuacji obozu.

 

39 IŻYŁOWSKI  ZDZISŁAW – ur. w 1907 r.w Żyrardowie , pracownik księgarni nauczycielskiej „Ognisko” w Sandomierzu , zginął w czasie ewakuacji obozu w Gross Rosen w 1945 r                                                                                                                                        

 

40 JANIK  STANISŁAW – ur.10 XII 1905 r.w Lublinie ,monter telegrafista na poczcie w Sandomierzu , aresztowany 16 marca 1942 r  zmarł w KL Auschwitz 3 VIII 1942 r.

 

41 JAKUBCZAK  ZENON – ur. W 1915 r w Sandomierzu, aresztowany w czerwcu 1940 student prawa , więziony w Sandomierzu, Sachsenhausen, Neuengamme koło Hamburga, KL Dachu , zmarł tamże 11 lutego 1941 r

 

42 JARZYNA  EUGENIUSZ – żył lat 19

 

43 JAWORCZAK  ZDZISŁAW – żył lat 20                                                                           

                                                                                                                                 

44 JĘDRYCH  ZBIGNIEW – lat 18 ,syn Lucyny i Kazimierza – rolników z Krakówki . Był bratem stryjecznym Edwarda  i Bogumiła Jędrychów . Ukończył gimnazjum w Sandomierzu.Zginął w 1939 r w nieznanych okolicznościach.

 

45 JĘDRYCH  BOGUMIŁ – ur. 14 maja 1914 r , syn Julii i Jana –kapitana statku „Tyniec” , który pływał po Wiśle w Sandomierzu. Ukończył  gimnazjum męskie , działacz harcerski. Potem  dostał się do Szkoły Podchorążych we Lwowie ,Jego oddział bierze udział w walkach

z Niemcami pod Rzęsną Polną koło Lwowa , gdzie został ciężko ranny . Zmarł w szpiatau we Lwowie i tam został pochowany na Cmentarzu Orląt.  Jego starszy brat Edward ur. w 1909 r lekarz wojskowy służył w garnizonie w Brześciu nad Bugiem, zamordowany został przez  Moskali w Katyniu w 1941 roku.

 

46.JERKA  KLEMENS – ur.23 XI 1896 r w Rudzie ,uczestnik wojny 1920 r, komendant OSP w Sandomierzu , aresztowany przez gestapo , więziony w KL Neuengamme zginął w 1945 r  podczas  ewakuacji obozu na Bałtyku Alianci zbombardowali statki z więżniami.

 

47 JÓRASZ  WŁADYSŁAW – ur 3 I 1919 r w Jowiszowicach. koło Oświęcimia ,syn Leona urzędnika pocztowego, ojca licznej rodziny  ,aresztowany w maju  1943 r.więziony w Nowej Słupi potem w Kielcach.Wywieziony do KL Auschwitz został tam zamordowany 1 IX 1943 r.

                                                                                                                                      

 

48 KAMECKI  CYPIAN – lat 66 , ur.16 IX 1877 r w Gumniskach pow. Tarnów, nauczyciel historii od 1920 r. w gimnazjum męskim w Sandomierzu. Brał udział w tajnym nauczaniu w czasie okupacji,, aresztowany w lecie 1940 r, razem  z prof. Stanisławem Sobolewskim. Osadzony w KL Oranienburg . Zmarł tam 15 stycznia 1943 r.

 

49 KALINOWSKI  TADEUSZ – żył  lat 28

 

50 KASSAK FRANCISZEK – żył lat 23

 

51 KASSAK JÓZEF – ur.w 1920 r.w Trześni , syn rolnika , żołnierz oddziału „Jędrusie” , wpadł w zasadzkę , więziony w Krakowie ,zmarł w KL Auschwitz 17 V 1942 r.

 

52.KOBUS STANISŁAW – ur.15 IV 1911 r w Sandomierzu, absolwent gimnazjum sandomierskiego , ukończył prawo , więziony na Pawiaku , zmarł w KL Auschwitz 25 stycznia 1941 r.

 

53 KOGUT  STANISŁAW – sekretarz sądu

 

54.KOŁECKI  TADEUSZ – ur.11 IV 1921 r.w Sandomierzu ,syn fotografa zawodowego , zginął 24 IX 1944 r. w czasie powstania warszawskiego

 

55 KONECZNY MIECZYSŁAW – ur.21 IV 1895 r.w Próchniku , nauczyciel matematyki w gimnazjum męskim w Sandomierzu , aresztowany 16 marca 1942 r. zmarł 17 sierpnia 1942 r. w KL Auschwitz.

 

56 KONECZNY LESZEK – ur.30 I 1925 r. syn Mieczysława , zginął w KL Auschwitz

 

57 KOSEŁA  ROMAN – ur 13 stycznia 1894 r we Włostowie koło Opatowa , sandomierski pisarz, działacz kulturalny i społeczny, nauczyciel ,bibliofil , historyk regionalista ,członek ZWZ. Autor licznych artykułów , zbioru reportaży pt,Sandomierskie strony wyd. RÓJ – Warszawa  1939 . Aresztowany 16 marca 1942 r. zagazowany 15 lipca 1942 w KL Auschwitz-Birkenau .

 

58  K0SEŁA  JÓZEF- brat Romana  , rolnik , członek OSP

 

59 KOTOWSKI EDWARD – żył lat 21

 

60 KOTOWSKI FELIKS- ur.31 VIII 1895 w Sandomierzu , urzędnik magistratu, aresztowany 16 marca 1942 r., zmarł 2 IX 1942 r.w KL Auschwitz

 

61 KOTOWSKI  KAZIMIERZ FELIKS – ur.20 V 1921 r. w Sandomierzu syn Feliksa , zginął w KL Auschwitz 20 VII 1942 r.

 

62 KOWALSKI  STANISŁAW – kupiec

 

63 KRAWCZYŃSKI  STANISŁAW – ur.1884 r w Zawichoście , lekarz,- studia w Krakowie , dyrektor szpitala w Sandomierzu, poseł na sejm , aresztowany 5 VI 1940 r , rozstrzelany 6 VII 1940 r. w Firleju koło Radomia.

 

64  KRZYSZTOŃ  ARTUR – st. sierżant WP

 

65 KWIECIŃSKI BARTŁOMIEJ – ur.27 VIII 1925 r, syn nauczyciela gimnazjum męskiego w Sandomierzu ,aresztowany wraz z ojcem Piotrem 16 marca 1942 r.

Zginął w KL Auschwitz 26 VIII 1942 r.

 

66.KUCHARSKI  TADEUSZ  -żył lat 19, ur.24 maja 1926 r. w Sandomierzu, syn kapitana 4 pułku saperów, dzieciństwo spędził w Gdyni.W okresie okupacji wraz z rodziną przebywa w Sandomierzu. Zginął 30 lipca 1944 r. w bitwie pod Pielaszowem.

 

67.KUŚNIERZ CZESŁAW – lat 37 urzędnik magistratu

 

68 LEBIDA CZESŁAW – ur.2 III 1908 r w Mariampolu , inżynier elektryk , żołnierz AK , więziony w KL Flossenburg, KL Leitmeritz  zmarł 27 XII 1944 r.

 

69.LEWANDOWSKI  ANDRZEJ – żył lat 22. Absolwent sandomierskiego gimnazjum ,rodzice mieli gospodarstwo rolne na Krakowskim Przedmieściu w Sandomierzu.,żołnierz AK.Zginął w bitwie pod Pielaszowem w lipcu 1944 r

 

70.ŁUKASZEK  JAN – żył lat 45 .Pseudonim „Soplica”. Pochodził z Radoszek , członek BCh, W grudniu 1942 r.obejmuje komendę I Rejonu BCh „Zawisza Czarny” w obwodzie sandomierskim. Zginąl podczas działań frontowych na jesieni 1944 r.

 

71 MALINOWSKI  JÓZEF – murarz

 

72 MANDINIAN  STANISŁAW-  żył lat 26

 

 

73 MAJDAŃSKI  JACEK ( OSSOWSKI  BOGDAN) – urzędnik spółdzielni ‘Rolnik”

 

74.MARCHEWKA STEFAN – żył lat 31 . Ur.11 listopada 1915 r w Szczytnikach koło Sandomierza, syn Antoniny i Jana pracownika więzienia w Sandomierzu.uczy się w gimnazjum potem studiuje rolnictwo na SGGW w Warszawie , w lutym 1939 r uzyskuje tytuł inżyniera rolnika.Bierze udział w kampani wrześniowej , po której wraca do Sandomierza i wstepuje do AK .W styczniu 1944 roku zostaje aresztowany a w marcu 1944 rozstrzelany w Koprzywnicy wraz z grupą więźniów.

 

75.MARKIEWICZ  STANISŁAW – żył  lat 26

 

76 MICHALAK  JAN – ur.19 III 1900 r.w Słupi pow. Skierniewice , sierżant 2 ppleg w Sandomierzu, aresztowany 2 II 1943 r.więziony w KL Auschwitz i w KL Buchenwald zmarł w 1945 r

77 MICHALIK WILHELM –  porucznik , pracował w Bratniej Pomocy w Sandomierzu

 

78 MICHAŁOWSKI  EUGENIUSZ – kupiec

 

79 Ks Kmdr Ppor MIEGOŃ WŁADYSŁAW – ur.30 IX 1892 r w Samborcu  koło Sandomierza , ukończył WSD w Sandomierzu, w 1919 r przeszedł do duszpasterstwa wojskowego w Marynarce Wojennej w Gdyni , Uczestnik wojny 1920 r. w latach 1928-32 studia na KUL-u, uczestnik wojny 1939 r-Obrona Wybrzeża. Świadomie wybrał niewolę  z 1500 polskimi żołnierzami, jeńcami wojennymi. Zakończył życie 15 października 1942 r w KL Dachu , więzień nr 21223. Beatyfikowany 13 czerwca 1999 r przez papieża JP II.

 

80 MIERZWIŃSKI  WŁADYSŁAW – ur.1890 r. w Dereszy na Wołyniu , właściciel majatku Suliszów koło Sandomierza, aresztowany w marcu 1940 r. więziony w Sandomierzu , Sachsenhausen, zamordowany w Oranienburgu przed wyzwoleniem.

 

81 MILBERT FELIKS – ur.20 XI 1892 r w Rejowie koło Skarżyska , lekarz wojskowy 2ppleg w Sandomierzu, aresztowany 3 VIII 1940 r. , więziony w Neuengamme koło Hamburga , zmarł 11 stycznia 1942 r.

 

82 MIKULSKI  WIKTOR – student

 

83 MOZOŁOWSKI  BOLESŁAW – 23 VII 1886 w Sanoku ,prawnik po UJK we Lwowie , wysiedlony z Poznania do Sandomierza w 1939 r. aresztowany 16 marca 1942 r, zginął 10 kwietnia 1942 r w KL Auschwitz.

 

84 MUSIAŁOWICZOWA  MARIA – żona  dyrektora „Rolnika”

 

85 NAGAY ZDZISŁAW JÓZEF – ur.27 XII 1917 r.w Koprzywnicy, technik ,aresztowany 16 marca 1942 r,zginąl 2 VI 1942 r.w KL Auschwitz.

 

86 OKOŃSKI  CZESŁAW lat 50 , komisarz policji w Sandomierzu, aresztowany 16 marca 1942 r. zginął w KL Auschwitz

 

87 OKOŃSKI  RYSZARD – lat 21 syn Czesława , student

 

88 OSSOWSKI  BOGDAN – lat 30 , zakatowany na gestapo ok.17 III 1942 r

 

89 OSTALAK WACŁAW –  żył lat 19

 

90 OZDOBA  STANISŁAW – żył lat 21

 

91 PAC ZDZISŁAW – żył lat 21

 

92 PAKULSKI  STANISŁAW – urzędnik Kasy Skarbowej

 

93 PASZKIEWICZ TADEUSZ  lat 25

 

94 PATKOWSKI  KAZIMIERZ ALEKSANDER – ur. 4 marca 1890 r. w Ożarowie .

syn lekarza Leona , studiował polonistykę we Lwowie i Krakowie ,nauczyciel w gimnazjum męskim i seminarium nauczycielskim w Sandomierzu , od 1923 r mieszka i działa w Warszawie.Wybitny działacz oświatowy , twórca regionalizmu polskiego, dziennikarz, pisarz ,redaktor, erudyta .Więziony na Pawiaku w Warszawie.Zamordowany w KL Auschwitz 22 marca 1942 r

 

95 PIĄTKIEWICZ MACIEJ – ur.26 IX 1919 r.w Warszawie , syn dyr. Zakładu Doświadczalnego w Zdanowie aresztowany w łapance 17 X 1943 r.w Warszawie został rozstrzelany na ul.Pięknej.

 

96 PILL JAN – ur. 25 V 1895 r w Łodzi , matematyk w gimnazjum męskim w Sandomierzu, aresztowany 16 marca 1942 r , zmarł 21 V 1942 r w KL Auschwitz

 

97 PIKULSKI JERZY – ur. 1906 r. absolwent gimnazjum w Sandomierzu , więziony, torturowany i zabity w radomskim więzieniu –rok 1942

 

98 PLEWIŃSKI  ALEKSANDER – ur.12 XII 1900 r. w Woli Makowskiej koło Sandomierza, syn nauczycieli , brat Wandy Plewińskiej-Pawlakowej , inżynier górnictwa , pracował w „Polminie” , arestowany 16 marca 1942 r , zmarł 28 VIII 1942 w KL Auschwitz

 

99 PŁAZA  BOLESŁAW – ur.12 III 1918 r.w Krzepkowicach koło Sandomierza , studia na Wyższej Szkole Nauk Politycznych w Warszawie , aresztowany w lecie 1942 r., więziony w Neugemme koło Hamburga , zginąl 3 maja 1945 r na statku  Thielbeck koło Lubeki

 

100 PODSIADŁY  WACŁAW – ur.31 III  1919 r.w Jeziorach koło Sulisławic

żołnierz Oddziałów „Jędrusie” zginął w 1943 r

 

101 PRACKI  JAN – ur.1919 r w Sandomierzu , syn lekarza Jana dyr. Szpitala zakaźnego w Sandomierzu , zginąl w czasie łapanki 3 XII 1943 r. w Warszawie.

 

102 PROCHOR  EUGENIUSZ –urzednik magistratu

 

103 PUKA  TADEUSZ  – żył lat 23

 

104 Ks, REWERA  ANTONI – ur. w Samborcu , prałat kapituły sandomierskiej ,proboszcz parafii Św. Józefa w Sandomierzu , działacz społeczny, aresztowany 16 marca 1942 r. więziony w KL Auschwitz, potem KL Dachu gdzie zmarł 1 X 1942 r w wieku 73 lat.

 

105 REWERA KAZIMIERZ –organista parafii Św. Józefa

 

106 RĘKAS BRONISŁAW – ur.12 IX 1921 r.w Sokolnikach zginął 17 VIII 1944 r

 

107 ROŻEK  WOJCIECH –  ur. 14 V 1919 r w Lublinie , brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r  w Grupie Sandomierz płk Antoniego Sikorskiego, aresztowany 2 VIII 1940 r w KL Buchenwald , zmarł  w końcu 1943 roku.

 

108 RZETELNY JAN – żył lat 24. Syn Anieli i Jana rolników w Koćmierzowie.Był uczniem gimnazjum sandomierskiego ale maturę otrzymał w Przemyślu. W 1939 roku przekracza granicę węgierska , dostaje się do Francji i tam wstepuje do formującej się armii polskiej.Kończy szkołe lotniczą i walczy w dywizjonach lotniczych na niebie Francji ,Afryki i Angli.Ginie śmiercia pilota 11 listopada 1944 po walce z Niemcami wraz z załogą bombowca Halifax nr 1622. Uroczysty pogrzeb odbył się dopiero 27 XI 1962 r na cmentarzu polskich lotników w Newark on Trenton w Anglii.

 

109 RYSIAK WŁADYSŁAW- mechanik

 

110 SASAK JÓZEF – żył lat 22

 

111 SCHNERCH  STANISŁAW – ur,20 IX 1909 r w Stanisławowie  , ukończył Wyższą Szkołę Handlową we Lwowie , aresztowany 3 VIII 1940 r. , więziony w KL Buchenwald, zmarł 15 maja 1945 r w Monachium.

 

112 SIWECKI  ANDRZEJ – ur.25 marca 1921 r w  Sandomierzu , syn Czesława i Marii z Popławskich właścicieli apteki w Rynku, student farmacji , aresztowany 16 marca 1942 r.

torturowany a nastepnie wywieziony do KL Auschwitz gdzie zmarł 20 VIII 1942 r.

    Matka Maria wieziona była w KL Ravensbruck .

 

113 SŁOMSKI  PIOTR – Sędzia Sądu Grodzkiego

 

114 SOBOLEWSKI  JACEK – student lat 19

 

115 SOBOLEWSKI  JANUSZ – żył lat 23

 

116 SOBOLEWSKI  ZDZISŁAW – ur.24 IV 1917 r w Sewastopolu ,syn Wiktorii i Wincentego znanego lekarza w Sandomierzu,, student V roku wydziału medycznego UJ w Krakowie, działacz Związku Młodzieży Wszechpolskiej. Zmarł 20  września 1939 r we wsi Irena koło Zaklikowa.

 

117 SOŁWICKI ROMAN – żył lat 34

 

118 SOŁWICKI  HENRYK – żył lat 23

 

119 STYCZEŃ MARIAN – żył lat 22, syn Adeli i Andrzeja rzemieślnika masarskiego , ukończył gimnazjum w Sandomierzu .W 1942 r ożenił się i osiadł w Pacanowie.czynny w ruchu  oporu , aresztowany w lecie 1943 r został rozstrzelany w Pacanowie.

 

120 STĘPIEŃ CZESŁAW – żył lat 22

 

123 SZCZERBATKO  ALEKSANDER – inżynier , pracownik Zarządu Wodnego w Sandomierzu

 

124 ŚLEDŹ  STANISŁAW – żył  lat 22, ukończył sandomierskie gimnazjum, zołnierz AK , wyznaczony na akcję rozbicia pociągu w Ostrowcu Św. Ginie  wraz z kolegami pod Czerwona Górą (gmina Sadowie) jesienią 1943 r. zaskoczony przez patrol niemiecki.

 

125 ŚWIĄTEK STANISŁAW – ur.22 X 1907 r. w Książu Wielkim koło Miechowa

żołnierz 2 ppleg w Sandomierzu  ,aresztowany 3 VIII 1940 r. , więziony w KL Buchenwald . potem w KL Stutthof . zmarł w 1945 roku.

 

126 ŚWISTAK JAN – szofer

 

127 TARGOWSKI WACŁAW –  lat 46 , sekretarz sandomierskiego magistratu  ,aresztowany 16 marca 1942 r. tamże zginął

 

128 TARGOWSKI  LESZEK – lat 19 syn  Wacława , aresztowany z ojcem , zamordowany w KL Auschwitz.

 

129 TARGOWSKI  ZENON – żył lat 26

 

130 TIEDE JÓZEF KAROL – ur.16 X 1899 w Sosnowcu ,technik elektryk w 2 ppleg ,aresztowany w 1943 r. więziony w KL Auschwitz , potem w KL Buchenwald zginąl w 1945 roku.

 

131 TREPKO WŁODZIMIERZ –ur.w 1921 r w Sandomierzu ,syn Heleny z Bażantów  i Jana Trepki .Rodzina spokrewniona ze Stefanem Żeromskim.Uczestniczy w ruchu oporu –AK ,po wkoczeniu Rosjan aresztowany i wywieziony na Syberię gdzie umiera w styczniu 1945 r.

 

132 TUŹNIK STANISŁAW (Henryk)– lat 20, uczeń gimnazjum w Sandomierzu, żołnierz AK ,zginął w potyczce z Niemcami koło Czerwonej Góry ( gmina Sadowie) na jesieni 1943 r wraz z Czesławem Stepniem, Stanisławem Śledziem, Marianem Jasińskim i Edwardem Golańskim.

 

133 TYCZYŃSKI  KAZIMIERZ –  żył lat 21

 

134 WACHOWICZ SŁAWOMIR – lat 22, syn Stanisława i Marianny. ur. 22 X 1922 r w Sandomierzu , absolwent gimnazjum , aresztowany 16 marca 1942 r zmarł w KL Auschwitz

 

135 WALCZYNA  WALDEMAR  – ur. w Toruniu , syn kapitana statku rzecznego na Wiśle w Sandomierzu , żołnierz AK , postrzelony zmarł w 1945 r.

 

136 WIĘCKOWSKI CZESŁAW – ur.1904 r w Sandomierzu, syn burmistrza , ukończył Politechnikę Warszawską , więziony w Oflagu II C Waldenberg , zginął w czasie ewakuacji obozu  w 1945 r.

 

137 ZAGÓROWSKI  EDWARD – inżynier , urzędnik ‘Eliboru”…

 

 

138  ZIOŁO ZBIGNIEW – lat 18 , ur 25 lutego 1921 r ,syn Marii i Wincentego , uczeń Liceum im.Józefa Piłsudskiego w Sandomierzu , zginął 15 września 1939 r podczas bombardowania stacji kolejowej w Kiwercach (Podole).

 

 

 

139 ZWOLSKI  ANTONI – ur.29 V 1898 r w Chlewiskach , w rodzinie nauczycielskiej, urzędnik skarbowy, aresztowany 29 IX 1943 r , wieziony w KL Auschwitz , zginąl w czasie ewakuacji obozu w 1945 r.

 

 

140 ŻARSKI  STEFAN  – ur.20 VII 1882 r Dąbrowie Górniczej ,prowadził trafikę koło Bramy Opatowskiej , działacz PTK , rozstrzelany w Ujeździe 26 maja 1944 r.

 

141 ŻUBER JÓZEF KAZIMIERZ – ur.4 IV 1920 r w Sandomierzu ,aresztowany w Jaśle , więziony w KL Auschwitz potem w KL Altens zmarł w 1944 r.

 

142 ŻUBER  BRONISŁAW STEFAN – ur.30 VIII 1909 r w Sandomierzu ,inż. chemik aresztowany 16 marca 1942 r, zmarł w październiku 1942 r w KL Auschwitz.

 

143 ŻUBER  STANISŁAW  WINCENTY –  ur.25 IX 1911 r. , mgr farmacji w aptece Siweckiej w Sandomierzu, aresztowany 16 marca 1942 r. zginął w KL Auschwitz 8 maja 1942 r.   

 

 

Opracował red Zbigniew Puławski

 

Autor prosi Czytelników o uwagi i poprawki do listy nr 1.

Kontakt: zbyszekp6@o2.pl

 

mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm

 

UWAGA !

 

PRZEWIDUJE SIĘ  OPRACOWANIE KOLEJNYCH LIST OFIAR WOJNY I OKUPACJI NIEMIECKIEJ WYWODZĄCYCH SIĘ Z SANDOMIERZA I ZIEMI SANDOMIERSKIEJ

 

A mianowicie :

 

1.Lista żołnierzy WP uczestniczących  w kampanii wrześniowej 1939 r

 

2.Lista jeńców Oflagów i Stalagów : Dobiegniewo , Murnau i inne

 

3.Lista ofiar bitwy pod  Pielaszowem w 1944 r

 

4.Lista zamordowanych przez Niemców księży Diecezji Sandomierskiej

 

5.Lista więzionych w obozach koncentracyjnych (KL) , którzy przetrwali i wróciłi do domów

 

6. Lista innych ofiar i poszkodowanych

 

Zapraszamy wszystkich Zainteresowanych do współpracy !

 

Sandomierz 2 czerwca 2014 r.

 

Sandomierskie Centrum Pamięci

ul. Sokolnickiego 12

27-600 Sandomierz

tel. 723 404 396

sandomierzak@gmail.com